چگونه با کودک آزاری کودکان برخورد کنیم؟

چگونه با کودک آزاری کودکان برخورد کنیم؟

کودک ‌آزاری به همه بچه‌ها آسیب می‌زند، مهم نیست که کجا زندگی کنند، خانواده ‌اش چقدر پولدار باشد یا اینکه با چه کسی زندگی کند. کودک ممکن است از طریف والدین، پدر یا مادر خوانده، یکی از

چگونه با کودک آزاری کودکان برخورد کنیم؟

 کودکان همواره با نگاه پاک و معصوم خود به دنیا نگاه می کنند اما دنیای امروز گاه آنقدر بی رحم است که والدین ترجیح می دهند خیلی زود آنها را از حوادث و خطراتی که ممکن است برای شان پیش بیاید، آگاه کنند. بچه هایی که مورد آزار قرار گرفته اند، آسیب دیده اند و حتی کشته شده اند. این مشکل در تمام کشورهای دنیا مشاهده می شود. اما مثل هر مشکل دیگری راهکارهایی برای جلوگیری از آن وجود دارد. کتایون خوشابی، روانپزشک کودک و حکیمه قادری، روانشناس و مشاور خانواده درباره راه های پیشگیری و درمان آزار جنسی در میان کودکان توضیح می دهند.

چطور با کودک ‌آزاری برخورد کنید
آدم بزرگ‌ها همیشه برای کمک و تشویق بچه ‌ها در دسترس هستند، درست است؟ آنها از بچه‌ها مراقبت می‌کنند، به آنها یاد می‌دهند چطور کارهای مختلف را انجام دهند، رفتار درست را به آنها نشان می‌دهند و آنها را به کارهای خوب تشویق می‌کنند. بیشتر آدم‌ بزرگها خیلی خوب با بچه‌ها رفتار می‌کنند. اما بعضی از آنها به جای اینکه به بچه‌ ها کمک کنند، به آنها آسیب می‌رسانند. یک کلمه بهتر برای آن ‌کودک‌ آزاری است.

کودک ‌آزاری به همه بچه‌ها آسیب می‌زند، مهم نیست که کجا زندگی کنند، خانواده ‌اش چقدر پولدار باشد یا اینکه با چه کسی زندگی کند. کودک ممکن است از طریف والدین، پدر یا مادر خوانده، یکی از اعضای خانواده، پرستار، معلم یا یک بچه بزرگ‌تر مورد آزار و اذیت قرار گیرد.

کودک ‌آزاری ممکن است در هر جایی اتفاق بیفتد—در مدرسه، در خانه، در مهد کودک، یا حتی در ساختمان‌ های عمومی و مذهبی.

همان موقع موضوع را بگویید
کودکی که خیلی جدی مورد آزار قرار می‌گیرد، باید فوراً مسئله را به یکی از بزرگترهای قابل اعتماد بگوید. اینکار ممکن است سخت باشد چون فردی که کودک را آزار می‌دهد ممکن است آن دختر یا پسر را ترسانده باشد که ساکت بماند. مهم نیست که آن فرد چه گفته است و چه تهدیدی کرده است، کودک آزاری همیشه کاری بسیار اشتباه است و کودک باید فوراً از بزرگترها کمک بگیرد.

اگر شما کودکی را می‌شناسید که فکر می‌کنید مورد آزار و اذیت قرار می‌گیرد، می‌توانید با گفتن به پدر و مادر خودتان یا یک بزرگتر دیگر به او کمک کنید.
کودک آزاری چسیت؟

از کجا باید بفهمید کاری کودک‌ آزاری است؟
کودک ‌آزاری انواع مختلفی دارد—از کتک زدن گرفته یا فریاد کشیدن یا تماس جنسی. کودکی که مورد آزار و اذیت قرار می‌گیرد ممکن است چند مورد آزار و اذیت را تجربه کند یا یک مورد. خیلی خوب است که با انواع مختلف کودک ‌آزاری آشنا شوید: آزار جسمی، جنسی، کلامی یا احساسی و بی ‌توجهی.

آزار جسمی: آزار جسمی کتک زدن شدید با دست یا یک شیء مثل کمربند است، مخصوصاً کتک زدن‌هایی که جای زخم و کبودی آن روی بدن بماند.  

آزار جنسی: بدن شما قسمت‌های خصوصی دارد. این قسمت‌ها که با لباس ‌زیر آنها را می‌پوشانید اینها هستند: سینه‌ ها، دستگاه تناسلی و باسن برای دختران و آلت تناسلی و باسن برای پسرها. اگر یک فرد بزرگتر یا یک کودک دیگر به این قسمت‌های شما دست بزند یا از شما بخواهد به این قسمت‌های بدن او دست بزنید، یعنی شما را مورد آزار جنسی قرار می‌دهد. وقتی این اتفاق می‌افتد، فرد به کودک می‌گوید که این یک مسئله خصوصی است یعنی یک راز است و نباید به هیچ‌ کس بگوید. اما لازم نیست که کودک این راز را نگه دارد. حتماً باید فوراً به والدینتان یا یک بزرگتر قابل اعتماد دیگر مسئله را بگویید تا به شما کمک کنند.

آزار کلامی و احساسی: این نوع آزار ممکن است بدون دست زدن به شما انجام شود. وقتی کسی سر شما داد بزند یا به شما فحش بدهد یا تهدیدتان کند که تنهایتان می‌گذارد یعنی شما را آزار کلامی یا احساسی می‌کند. همه بچه‌ ها لیاقت این را دارند که بزرگترهایی در زندگیشان باشد که آنها را دوست داشته باشند و تا بزرگ شدنشان از آنها حمایت کنند. طبیعی است که بعضی ‌وقت‌ها پدر یا مادرها عصبانی شوند اما اگر بیش از حد سر کودک فریاد کشیدند، کتکش زدند یا تهدیدش کردند باعث می‌شود که کودک احساس بدی نسبت به خود پیدا کند. خیلی مهم است که این مسئله را به بزرگتری که به او اعتماد دارید در میان بگذارید.

بی ‌توجهی جسمی: وقتی بزرگترها کودک را بدون اینکه وسایل مورد نیازش مثل غذا، لباس تمیز و تختخواب برایش فراهم کنند در خانه تنها بگذارند یعنی به او بی توجهی فیزیکی می‌کنند. وقتی پدر و مادر یا بزرگتر به کودک بی ‌توجهی کند یعنی او را به حمام نمی‌برد، براش تختخواب گرم و راحت آماده نمی‌کند یا موقعی که مریض می‌شود او را پیش دکتر نمی‌برد.
شاید برای بچه‌ها سخت باشد که به دیگران بگویند این چیزهای مهم را برایشان آماده نمی‌کنند. والدین یا مراقبین ممکن است دچار مشکلاتی باشند مثل بیکار شدن، مشکلات خانوادگی، یا اعتیاد اما هر اتفاقی هم که بیفتد، نباید به فرزندشان بی توجهی کنند. به همین دلیل لازم است که موضوع را به یک نفر بگویید. 

بگذارید کودک تان از شما سؤال کند
کنجکاوی جنسی کودکان بسته به هوش و روابط اجتماعی آنها از ۳ تا ۶ سالگی شروع می شود. آنچه مهم است این است که بچه ها شوق و هیجان زیادی در کشف جنسیت خودشان دارند. دنیای ذهن کودک بسیار پاک و معصوم است و اگر سوالاتی می پرسد، والدین نباید احساس شرم، ناراحتی یا عصبانیت پیدا کنند و نگاه شان باید همسو با نگاه کودک باشد. او با دنیای خودش و از دنیای پاک و معصوم خود از والدین سؤال می کند. بنابراین اگر والدین دربرابر هر سؤال جنسی به هر نوعی در مقابل بچه ها قرار گرفتند نباید شرم و حیا نشان دهند، در غیر این صورت نمی توانند به او کمک کنند. اگر والدین سؤالات ابتدایی بچه ها را دربرابر مسائل جنسی به این شیوه پاسخ دهند اثرات منفی دارد. اول اینکه کودک از این به بعد در این مورد از آنها مشورت نمی گیرد. دوم اینکه منبع آگاهی شان را همسن و سالان خودشان یا منابع نامطمئن بیرونی قرار می دهند و بیشتر در معرض خطر قرار می گیرند و بالاخره اینکه ناراحتی و عصبانیت آنها از سؤال کودک به او احساس گناه و شرم غیرضروری می دهد. بنابراین اگر بعدها مشکلی برایش پیش بیاید و خطری او را تهدید کند به والدین نمی گوید.

چطور به کودکان آموزش دهیم
درست است که سن آموزش جنسی از ۳سالگی شروع می شود اما والدین باید بدانند که تنها در صورتی که کودک از آنها سوال کرد باید پاسخ دهند نه اینکه خودشان بی مقدمه برای کودک توضیح دهند. ممکن است والدین در کودک رفتاری ببینند که احساس کنند او آمادگی آموزش جنسی را دارد، مثلا وقتی که کودک اندام جنسی اش را نمی پوشاند. والدین باید به خاطر داشته باشند که سؤالات کودک را به صورت کلی و متناسب با سن او پاسخ دهند. مثلا اگر کودک می پرسد: «مامان من از کجا اومدم» مادر پاسخ می دهد «از شکمم» و اگر چرایی این مسئله را پرسید مادر می گوید: «بچه باید جایی رشد کنه که گرم و آروم باشه و کسی به اون صدمه نزنه و اینجا بهترین جاست.» هرچه سن کودک بالاتر می رود پاسخ ها می تواند بسط بیشتری پیدا کند. در آموزش به کودک خصوصی کردن و شخصی نشان دادن اندام های جنسی به بچه ها مهم است زیرا یاد می گیرند که از خودشان مراقبت کنند. نکته مهم آن است که در این آموزش نباید کودکان به خاطر اندام جنسی شان شرمسار شوند. به عنوان مثال می توان به کودک گفت«کسی اجازه نداره به چشم و گوش تو دست بزنه و حتی خودت هم نمی تونی و باید مراقب باشی. بعضی از اندام ها مثل چشم و گوش ماست و خیلی خصوصی است و هرکسی نباید به آن دست بزند. همون طور که اگر کسی به چشم و گوشت دست زد میای به من میگی، درباره این قسمت هم اگر کسی دست زد میای به من میگی و از من کمک می گیری.» به این ترتیب کودک اول از همه مراقبت از خود را یاد می گیرد و دوم اینکه اگر تعرضی پیش آمد بلافاصله والدین را مطلع می کند. اگر والدین پیام عیب است و زشت است به کودک بدهند، اگر تعرضی پیش بیاید شرم و اضطرابی پیدا می کند که آن را بازگو نمی کند.


خیال کودک تان را راحت کنید
اگر والدین در مورد آزار و تعارض جنسی کودک حرفی نزنند و موضوع را نادیده بگیرند، کودک فکر می کند گناهی انجام داده. بدترین کار این است که به او حمله کنید. در این صورت مشکلات او بیشتر خواهد شد. بهترین راه این است که در مورد تجربه تلخی که داشته گفت وگو شود. اگر کودک به والدین بگوید و والدین نیز با او هم دردی کنند و به راه حل هم برسند می توانند از اضطراب دور شوند و آگاهانه زندگی عادی شان را داشته باشند. بهتر است به کودک گفته شود« ما درباره این موضوع حرف زدیم و راه حل دادیم و بهتر است زندگی مان را داشته باشیم اما اگر سؤالی داشتی می توانی هر وقت خواستی از ما بپرسی.» به این ترتیب موضوع را به خود کودک واگذار می کنید تا هروقت لازم دید با شما صحبت کند. حتی اگر والدین از ترس آبرو روی این مسئله سرپوش می گذارند باید بدانند که دست کم بین خودشان این مسئله باید حل شود و امنیت و هم دلی به کودک داده شود. به او اطمینان دهند که خداوند ناظر همه ماست و فردی که کار زشتی با او انجام داده یا او را آزار داده جزا خواهد شد.


چطور به کسی بگوییم چه اتفاقی برایمان افتاده
خیلی مهم است که اگر تحت کودک‌ آزاری قرار گرفتید موضوع را با کسی در میان بگذارید. اما چطور می‌توانید این چیزها را به کسی بگویید؟ اینها راه‌ حل‌هایی هستند که کمکتان می‌کنند:
• پیش یک بزرگتری که به او اعتماد دارید بروید و مستقیم با او حرف بزنید.
• به بزرگتری که به او اعتماد دارید تلفن کنید و مسئله را تلفنی به او بگویید.
• یک نامه یا ایمیل بنویسید و به یک بزرگتر قابل اعتماد بدهید.
• در مدرسه به یک نفر مثل معلمتان، مشاور مدرسه، معلم بهداشت یا مدیر یا ناظم مدرسه بگویید.
• به پدر یا مادر، خواهر یا برادر بزرگتر یکی از دوستانتان بگویید.
اینکه چطور این موضوع را بگویید و به چه کسی بگویید برحسب موقعیت فرق می‌کند. مهمترین چیز این است که اینقدر این مشکل را بگویید تا بالاخره یک نفر کمکتان کند. بچه‌هایی که به یک بزرگتر می‌گویند که یک نفر آزار و اذیتشان می‌کند، کمک می‌کند بقیه بچه ‌ها هم از او یاد بگیرند. اگر مطمئن نیستید که کودک ‌آزاری است یا نه، می‌توانید اتفاق را برای آن بزرگتر توضیح بدهید و از او بپرسید که این کار کودک ‌آزاری است یا نه.
حرف زدن درمورد این چیزها جرات زیادی می‌خواهد و بعضی وقت‌ها زمان می‌برد که احساس کنید اینقدر قوی هستید که درمورد آن حرف بزنید. اشکالی ندارد. فقط بدانید که در آخر کار گفتن مشکل به یک فرد مطمئن شجاعانه ‌ترین کاری است که می‌توانید انجام دهید. وقتی برای امنیت و خوشبختی خودتان کاری بکنید خیلی احساس خوبی پیدا خواهید کرد. 


به این عوارض دقت کنید
کودکی که مورد تعرض قرار می گیرد به خصوص اگر با خشونت همراه باشد دچار پدیده PTSD یا استرس پس از حادثه می شود. یعنی اتفاق بدی برای او پیش آمده و تمام شده ولی حجم احساس منفی و هیجان در او مانده است. عزت نفس و حرمت نفس در این موضوع به شدت در معرض خطر است. کودک با به یادآوری موضوع دچار حمله اضطرابی می شود. حتی اگر خودش را کنترل کند حمله اضطرابی تبدیل به اضطراب انتشاری در موضوعات دیگر می شود مثلا اینکه از فضای بسته و از صدای بلند می ترسد و به اصطلاح دامنه ترس هایش افزایش پیدا می کند. ضمن آنکه ممکن است افکار وسواسی پیدا کند و با کوچک ترین صدا عصبی شود. فرار و انکار محیط های اجتماعی از دیگر عوارض این اتفاق است که حل کردنش کار یک متخصص است. کودک ممکن است دیگر خودش را دوست نداشته باشد و از خودش متنفر باشد. هراس اجتماعی کودک می تواند تبدیل به تنفر اجتماعی شده و او شخصیت ضداجتماعی پیدا کند.

علائم زودرس و دیر رس
بررسی آثار و عواقب سوءاستفاده جنسی بسته به سن کودک و تعداد دفعات آزار جنسی متفاوت است. والدین باید توجه داشته باشند که تعرض جنسی به کودک لزوما یک رابطه جنسی با کودک تعریف نمی شود. کودک ۳ ساله پیش بینی و توقع این را ندارد که کسی به او دست بزند، بنابراین آزار جنسی از لمس کردن شروع می شود و می تواند تا یک رابطه کامل جنسی هم ادامه یابد. آزار جنسی تبعات روانشناختی متعددی تا پایان عمر باقی می گذارد. عوارض کوتاه مدت بلافاصله بعد از انجام آزار جنسی شامل شب ادراری، گوشه گیری، علائم اضطرابی شدید و ترس شدید می تواند بروز کند. او ممکن است در حضور دیگران احساس وحشت داشته باشد و بارگناه روی دوشش می ماند و به نوعی این حس به او دست بدهد که همه بزرگسالان آن جنس ممکن است آزارگر باشند و قصد آزار رساندن به او را داشته باشند. در عوارض بلند مدت در بسیاری از موارد ممکن است در نوجوانی یا بزرگسالی فرد قربانی دچار افسردگی شود و گاهی اقدام به خودکشی کند.


واکنش خانواده ها تعیین کننده است
اگر خانواده به موقع از اتفاق آزار جنسی ناگوار مطلع و متوجه شود که کودکش یک یا چندبار مورد آزار قرار گرفته، مداخلات روانشناختی زودهنگام می تواند از بروز تبعات درازمدت تا حدودی جلوگیری کند. به خانواده ها توصیه می شود حتما مراقبت کافی از فرزندان شان داشته باشند و آنها را تنها در کنار یک فرد بزرگسال که حتی ممکن است کاملا آشنا هم باشند قرار ندهند و تماس ها طوری باشد که خودشان نقش نظارتی داشته باشند. کودکانی که آموزش های لازم را می بینند و اطلاعات و آگاهی بهتری دارند، میزان آسیب پذیری شان نسبت به کودکانی که هیچ آموزشی ندیده اند و هیچ آشنایی درباره بدن شان و آزارهای جنسی ندارند کمتر است؛ پس همیشه تاکید بر پیشگیری است.

منبع:سیب سبز

کودکان,کودکانه,فرزند,فرزندان,تربیت کودک,رشد کودک,روانشناسی کودک,تربیت,سایت کودک,بچه ها,تربیت فرزندان,با فرزندان,

         
نظرات بییندگان :