چرا کودک من درست نمی خوابد =>راهکارهایی سریع برای هر یک از دلائیل بی خوابی

چرا کودک من درست نمی خوابد =>راهکارهایی سریع  برای هر یک از دلائیل بی خوابی

حدود یک چهارم کل کودکان دنیا از اختلالات شدید خواب رنج می برند. برخی از آنها از زمان کودکی و برخی دیگر در زمانی مشخص به این بیماری مبتلا می شوند و این در حالی است که به طور مثال نوجوانان پس از ابتلا

چرا کودک من درست نمی خوابد

چرا کودک من درست نمی خوابد,  بی خوابی

علت بی خوابی کودکان در شب
کودک شب‌ها خوب نمی‌خوابدهنگامی که کودک به نحوه ای رفتار می‌کند که باعث نگرانی می‌گردد؛ مشکل والدین این است که مبادا این رفتار ادامه یابد. کودکان معمولاً همچنان‌که بزرگ می‌شوند، رفتارهای ناراحت‌کننده یاعیب خود را کنار می‌گذارند. اما بعضی از کودکان نیاز به التفات بیشتر والدین و یاری متخصصان دارند. مشاوره به موقع می‌تواند هم به کودک و هم به رفع نگرانی والدین کمک کند و مشخص سازد آیا درمان لازم است یا خیر.
کودکان تا ۵ سال معمولاً بیش‌تر از همه به مشکلات خواب دچار می‌شوند. هر چند برخی از کودکان در سنین بالاتر نیز ممکن است به این مشکلات دچار شوند. البته در بیشتر موارد، این اختلالات موقتی هستند، اما در گروه نادری علامت نگرانی و در موارد بسیار نادر، علامت مشکلات رفتاری کاملاً جدی هستند.
برخی اختلالات موقت خواب عبارتند از:
الف) شب بیداری:
بیشتر کودکان پس از رسیدن به سن یک سالگی، تقریباً تمام مدت شب را می‌خوابند. اگر کودکی در سنین بالاتر از یک سالگی، شب‌ها آرامش نداشته باشد یا هنگام شب بیدار شود (به جز برای شیر خوردن تا ۲سالگی در حد طبیعی) باید سعی نمود تا علت را بیاییم. علل ممکنه گاه عبارت است از:
▪ ثابت نبودن زمان خواب یا خیلی زود خواباندن کودک.
▪ ترس از تاریکی
▪ ناراحتی و اضطراب یا ترس حاصل از اتفاقات روز گذشته و امثال آن. 
ترتیب دادن یک برنامه معقول و مناسب، و قاطع بودن در اجرای آن، می‌تواند کمک مناسبی برای کودک باشد تا شب‌ها آرامش داشته باشد. اگر کودک از تاریکی می‌ترسد، در یک عملکرد اولیه و ساده، چراغ شب‌خواب می‌تواند مفید واقع شود. 
در ضمن کنترل کافی داشتن بر روی پیشامدهای روزانه‌ی کودک می‌تواند از حدوث و ایجاد شرایط مضطرب کننده ی اندوه‌زا بکاهد، تا کودک هنگام خواب، مشغله فکری ناخوشایند نداشته باشد. 
در کنار کودک بودن والدین هنگام خواب نیز، می‌تواند آرامش نبستاً بالایی را به کودک هدیه کند و بر حس امنیت کودک بیافزاید. 
اگر" شب بیداری " کودک به‌طور غیرقابل تحمل ادامه یافت، باید با پزشک مشورت کرد تا عوامل احتمالی دیگر بررسی شده و تحت کنترل در آیند که در این صورت معمولاً ظرف چند هفته، برنامه خواب منظمی بر قرار خواهد شد.
ب) کابوس:
خواب‌های ترسناک یا همان کابوس، بیشتر در کودکان ۶- ۵ سال رواج دارد. این خواب‌ها اغلب از وقایع ناخوشایند و ناراحت‌کننده؛ مثل دیدن فیلم‌های ترسناک یا با بارعاطفی بالا در کودک ناشی می‌شود.
گاهی نیز حاکی از اضطراب هستند که در هر دو صورت باید عوامل بوجود آورنده شناسایی شده و در شرایط مناسب حذف شوند تا معلول نیز کمرنگ شده و حل شود. نوع دیگری نیز از کابوس وجود دارد که به‌نظر می‌رسد کودکان ۴ تا ۷ سال بیشتر به آن دچارمی‌شوند که در وحشت شب، هم نامیده می‌شود. این کابوس معمولاً حدود ۲ساعت بعد از خوابیدن کودک رخ می ‌دهد. به‌صورتی که قبل از آغاز کابوس کودک به‌نحو فزاینده‌ای نا آرام می‌شود، در حین آن به‌نظر می‌رسد که کودک وحشت‌زده و بیدار است و هر لحظه ممکن است جیغ بکشد یا ناله کند. اما کودک بیدار نیست و گاه به آسانی نمی‌توان او را بیدار کرد و در بعضی موارد حتی آرام کردن کودک هم افاقه نمی‌کند. در مورد این نوع کابوس، اگر زمان وقوع احتمالی آن توسط والدین حدس زده می‌شود می‌توان در دوره ناآرامی یا قبل از آن و یا حدود ۱۵دقیقه قبل از آن، کودک را بیدار کرد و با همراهی و ارائه محبّت و آرامش، در خوابیدن مجدد او را یاری داد. اما در موقع بروز عارضه، غالباً چندان کار مفیدی نمی‌شود انجام داد، جز اینکه در کنارش حضور داشته باشیم و در صورت بیدار کردن یا بیدار شدن کودک به آرام کردن وی بپردازیم. اگر کابوس‌ها بیش از چند بار در هفته رخ دهند باید به پزشک مراجعه کرد. در مواردی این عارضه با بزرگ‌ترشدن کودک خاتمه می‌یابد.
ج) خوابگردی:
این مشکل بیشتر در کودکان ۶ تا ۱۱ ساله رخ می‌دهد. کودک از رختخواب خارج می‌شود و می‌گردد و اغلب پس از چند دقیقه به رختخواب برمی گردد. نیاز به انجام کار خاصی نیست، جز اینکه مراقب باشیم کودک آسیب و صدمه ای متحمل نشود. نباید سعی کرد کودک را بیدار نمود، بلکه در صورت لزوم باید با ملایمت تمام، او را به سمت رختخواب هدایت کرد.
این مورد هم به بتدریج که کودک بزرگ می‌شود و به سن بلوغ می‌رسد از بین می‌رود، اما تعداد اندکی هم در سراسر مدت عمر باقی می‌مانند. نباید فراموش کرد که برای چنین افرادی در نظر گرفتن محیط مناسب و ایمن برای خواب از اصول مهم به‌شمار می‌رود.
● اختلالات خواب کودکان درمان پذیر است!
شاید شما هم با کودکانی که شب ها درست نمی خوابند برخورد کرده باشید. این اختلالات که به ظاهر بسیار ساده هستند، می توانند مشکلات فراوانی را برای کودکان به دنبال داشته باشند، به همین خاطر والدین همواره در تلاشند تا با یافتن راه های جدید از بروز این اختلالات در فرزندان خود جلوگیری کنند. متخصصان بر این باورند که شناختن گونه های مختلف اختلالات خواب می تواند والدین را در بهبود این روند کمک کند.
● اختلالات ساده خواب 
براساس بررسی هایی که تاکنون صورت گرفته، حدود یک چهارم کل کودکان دنیا از اختلالات شدید خواب رنج می برند. برخی از آنها از زمان کودکی و برخی دیگر در زمانی مشخص به این بیماری مبتلا می شوند و این در حالی است که به طور مثال نوجوانان پس از ابتلا به بیماری های مختلف در معرض ابتلا به این بیماری قرار می گیرند. 
بسیاری از اطفال به منظور خوردن غذا در خواب راه می روند. اگر تمایل داشته باشید از این کار جلوگیری کنید، غذا دادن های شبانه به فرزندتان را قطع کنید. سعی کنید به جای غذا به هنگام شب شیر و یا آب به فرزندتان بدهید. 
موارد زیر برخی از روش های ساده هستند که با کمک آنها می توان اختلالات معمول خواب را درمان کرد:
▪ زمانی مشخص و مناسب را برای خواب فرزندان انتخاب کنید. برای مثال غذا خوردن، حمام رفتن و خوابیدن.
▪ به اطفال خود اجازه دهید که آزادانه و تنها بخوابند. اگر آنها سروصدا کردند، سریعاً با آنها برخورد نکنید و البته در کنار این عمل آنها را تنها نگذارید.
▪ محیط اطراف را ساکت نگه دارید. این امر می تواند به کودک یاد دهد که شب با روز متفاوت است و او می تواند به هنگام شب استراحت کند.
▪ اجازه دهید صداهای طبیعی محیط خانه در جریان باشند. بعضی از بچه ها زمانی که صدای مادر خانه را می شوند و مطمئن می شوند که مادر در نزدیکی شان به سر می برد خوشحال تر می شوند.
▪ پیش از به خواب رفتن بچه، مطمئن شوید که او به خوبی و با آرامش کامل در رختخواب خود قرار گرفته است.
▪ اگر پس از آنکه فرزندتان را درون تختخواب قرار دادید او دوباره بلند شد، شما باید با مهربانی او را دوباره به محل خوابش بازگردانید. ممکن است این عمل زمان زیادی را به خود اختصاص دهد، اما فرزند شما در نهایت یاد می گیرد که به هنگام شب باید در جای خود بخوابد.
● بیدار شدن های زودهنگام
▪ برای آنکه اتاق فرزند خود را تاریک تر کنید بر روی چشمان وی چشم بند های مخصوص قرار دهید یا در اتاقش از پرده های ضخیم استفاده کنید. این امر موجب می شود که با روشن شدن هوا فرزند شما از خواب بیدار نشود.
▪ استفاده از رواندازی که کمی سنگین باشد خواب بچه را عمیق تر می کند.
▪ اسباب بازی های ساده ای را در نزدیکی فرزند خود قرار دهید تا به هنگام صبح با آنها بازی کند. او می تواند تا زمانی که صدای دیگر اعضای خانواده را بشنود و بلند شدن آنها را ببیند، با این وسایل بازی کند.
▪ اگر فرزند شما به صورت طبیعی سحرخیز است، او را همانطور که هست بپذیرید و صبور باشید. به طور معمول، زمانی که فرزند شما در دوران طفولیت یا سنین مدرسه به سر می برد میزان خواب او بیشتر می شود.
● بیدار شدن در نیمه شب 
واقع بین باشید و به یاد داشته باشید که هر کس به خواب نیازمند است و خوابیدن در هر شخص از الگوهایی متفاوت پیروی می کند. بعضی افراد نیاز دارند که در طول شبانه روز ۸ ساعت یا بیشتر بخوابند و این در حالی است که عده دیگری با ۵ یا ۶ ساعت خوابیدن نیاز خود را برطرف کنند. این امر می تواند با آنچه که به گفته متخصصان «اختلالات خواب» نامیده می شود متفاوت باشد. 
بسیاری از اطفال به منظور خوردن غذا در خواب راه می روند. اگر تمایل داشته باشید از این کار جلوگیری کنید، غذا دادن های شبانه به فرزندتان را قطع کنید. سعی کنید به جای غذا به هنگام شب شیر و یا آب به فرزندتان بدهید.
● زمانی که هیچ کدام از این روش ها مؤثر نیستند 
اگر شما همه روش های یاد شده را امتحان کردید و برای درمان اختلالات خواب در فرزندتان ناامید شدید بهتر است به پزشک متخصص مراجعه کنید. این روش ها به همراه کنترل گریه های کودکان می تواند به میزان ۷۰ تا ۹۰ درصد اختلالات خواب را در فرزند شما از میان بردارد.

چگونه با ملاقات های نیمه شب کودک مقابله کنیم؟
در ساعت ۳ صبح که در خواب عمیق هستید ناگهان متوجه صدا یا تکان بدن خود می شوید. ابتدا سعی می کنید به آن اعتنایی نکنید اما باز تکرار می شود. شما به ناچار چشم های خود را باز می کنید و می بینید فرزندتان بالای سرتان ایستاده است و می گوید: «نمی توانم بخوابم». اگر این مساله برایتان بسیار ناخوشایند است و نمی توانید تحمل کنید، بد نیست روش های زیر را امتحان کنید شاید کارساز بودند.

ماجراهای پیش از خواب را محدود کنید.
برخی از کودکان خیلی سخت می خوابند و برای خواب خود به شما، داستان یا عروسک هایشان نیاز دارند. مشکل از همین جا شروع می شود: کودکی که برای خواب خود حتما به چیزی یا کسی نیاز دارد اگر نیمه شب بیدار شود بدون آن وسایل یا والدین خود نمی تواند دوباره بخوابد. راه حل: از روش ها یا وسایلی که کودک در نیمه های شب به آنها دسترسی نخواهد داشت برای خواباندن ابتدای شب کودک پرهیز کنید. سعی کنید فضای خواب شب کودک را همچون نیمه شب درست کنید تا به همان شرایط بخوابد. مثلا اگر همه چراغ های خانه را خاموش می کنید، هنگام خواب کودک در ابتدای شب نیز همه را خاموش کنید. بعلاوه، وقتی پیش از خوابیدن او اتاق را ترک کنید، اگر او نیمه شب بیدار شود از اینکه شما را در کنار خود نبیند تعجب نخواهد کرد و می تواند بدون شما دوباره بخوابد.

در کارهای خود ثبات داشته باشید
برنامه ریزی کنید و روی انجام آن ثابت قدم باشید. هیچ چیز بدتر از این نیست که شب کودک از خواب بیدار شود و شما را نیز از خواب بی خواب کند. سعی کنید در این موقعیت او را در کنار خود نخوابانید. اگر این کار را – حتی یک یا دوبار در هفته – انجام دهید مطمئن باشید که کودک یاد می گیرد و این کار مدام تکرار می شود. با اینکه سخت است، اما از رختخواب بلند شوید و او را تا تخت خودش راهنمایی کنید و او را ببوسید و دوباره به جای خود بازگردید. این کار را هر چند باری که لازم است تکرار کنید تا کودک به شرایط عادت کند. برای رفع خستگی فردای این گونه شب ها احتمالا باید حسابی قهوه های تلخ بنوشید تا بتوانید تا آخر شب انرژی داشته باشید. اگر کودک بیمار است یا خواب بد دیده است، شاید تصور کنید می توانید این قانون را در هم بشکنید. اما این کار را انجام ندهید. یا دست کم، اجازه ندهید در تخت شما بخوابد و شما به اتاق او بروید.

مشکل را با یکدیگر حل کنید
کودکی که مدرسه می رود آن قدر بزرگ هست که ترس های بی منطق و تخیلی خود را از بین ببرد. البته این به این معنا نیست که کودک از این مسایل نهراسد و اذیت نشود. کودکان ۵ تا ۸ ساله بسیار زیاد دچار ترس و وحشت می شوند. به همین دلیل، والدین باید ساعاتی در روز را به صحبت در مورد نگرانی های کودک اختصاص دهند و از او در مورد ترس هایش بپرسید و تا حد امکان او را آرام و متقاعد کنید که مشکلی نیست.

تشویق کردن
پاداش و جایزه می تواند روشی موثر برای شجاعت دادن به کودک برای تمرین کردن راهکارهایی برای رهایی از کابوس های شبانه باشد. شاید برخی از والدین تصور کنند با این کار به کودک خود رشوه می دهند. اما خوابیدن کودک در تخت خود و به موقع خوابیدن او کار دشواری است پس چندان هم بد نیست که با جایزه های کوچک او را تشویق کنیم این کار را انجام دهد. برای این منظور می توانید مثلا یک تقویم دیواری تهیه کنید و هر شبی که کودک به موقع و در تخت خود خوابید از خودش بخواهید آن تاریخ را در تقویم علامت بزند و وقتی ۵ شب پشت سر هم این کار را تکرار کرد، یک جایزه کوچک که خیلی دوست داشته باشد به او بدهید. هر چه تعداد این شب ها بیشتر شود، جایزه را بزرگ تر کنید. این کار را تکرار کنید تا کودک به خوابیدن در تخت خود و بیدار نشدن در نیمه های شب عادت کند.

نظر او را نیز بپرسید
برای بهبود وضعیت خواب کودک، هنگام برنامه ریزی برای خانواده، از او نیز نظرخواهی کنید. خیلی از کودکان به امید اینکه صبح به آغوش والدین خود پناه ببرند در رختخواب خود باقی می مانند. مثلا اگر در بحث های خود از خواستید که تا ۷ صبح در رختخواب خود بماند و او روی ساعت ۵ اصرار داشت، می توانید روی ساعت ۶ با هم به توافق برسید. اگر کودک هنوز نمی تواند ساعت بخواند، می توانید با برچسب یا علامت ساعت مورد نظر را روی ساعت اتاق او مشخص کنید تا وقتی عقربه به آن علامت رسید، می تواند از اتاق خارج شود.

توافق کردن
با کودک توافق کنید که می تواند به اتاق شما بیاید اما نمی تواند روی تخت شما بخوابد. به کودک خود بگویید مثلا می تواند اگر خواست روی زمین برایش جا پهن کنید و او در اتاق شما بخوابد. پس از چند هفته خود کودک از این وضعیت خسته می شود و به اتاقش باز می گردد.

منابع: کلوب- برترینها
نظرات بییندگان :