نکاتی بسیار ضروری برای والدین شاغل

نکاتی بسیار ضروری برای والدین شاغل

امروزه خیلی از والدین مجبورند فرزندان خود را با موقعیت هایی روبرو کنند که شاید در شرایط عادی این کار اصلا به صلاح کودک به نظر نرسد. تنهاگذاشتن فرزندان به خصوص در سنین پایین

نکاتی بسیار ضروری برای والدین شاغل


دوباره فصل تعطیلی مدارس از راه می رسد و دردسرهای خانواده های شاغل با فرزندان کوچک خود آغاز خواهدشد. برخی والدین برای نگهداری فرزندشان از پدربزرگ ها و مادربزرگ ها کمک می گیرند، عده ای هم فرزندان خود را در کلاس های آموزشی و تفریحی تابستانی ثبت نام می کنند و ساعت هایی که خود در منزل نیستند...

مشغولیتی برای فرزند می آفرینند تا به خاطر تنهایی دچار مشکل جدی نشود اما پدرومادرهایی نیز هستند که به دلایل مختلف امکان استفاده از هیچ یک از این ۲ راهکار را ندارند و به ناچار باید فرزند یا فرزندان خود را در مدتی که سرکار هستند، در منزل تنها بگذارند. در «فرزندپروری» این هفته با دکتر پرویز رزاقی، روان شناس و مدرس دانشگاه آزاد اسلامی در مورد تنهایی کودکان در خانه، مشکلات و راهکارهای آن گفت وگو کرده ایم.

نظر شما در مورد تنها ماندن فرزندان والدین شاغل در منزل چیست؟

امروزه خیلی از والدین مجبورند فرزندان خود را با موقعیت هایی روبرو کنند که شاید در شرایط عادی این کار اصلا به صلاح کودک به نظر نرسد. تنهاگذاشتن فرزندان به خصوص در سنین پایین در منزل یکی از این موقعیت هاست. دوری فرزندان از والدین در دوره دوم کودکی، یعنی سال های دوره ابتدایی هم چندان پسندیده نیست و هیچ گاه به والدین توصیه نمی کنیم فرزند خود را در خانه تنها بگذارند و به محل کار خود بروند اما با توجه به آغاز ایام تابستان و تعطیلی مدارس، برخی خانواده ها که در آن پدر و مادر هر دو شاغل هستند، به اجبار در چنین شرایطی قرار می گیرند. کودکان این خانواده ها با اینکه از فراغت از تحصیل و آزادی عملی که به دست آورده اند خشنود هستند، علاقه دارند در این روزها در کنار خانواده خود باشند و با محبت آنها از نظر عاطفی تامین شوند اما این زندگی واقعی است و باید حقایق را درک کرد.
برای والدینی که نمی توانند در مدتی که سرکار هستند، در کنار فرزند خود باشند، چه توصیه ای دارید؟

با توجه به طولانی بودن زمان نبودن والدین در منزل، بهترین راه این است که فرزند در این ساعت ها در کلاس های آموزشی و تفریحی و اردوهای تابستانی ثبت نام شود تا این خلاء عاطفی او را دچار مشکل نکند. البته این کلاس های آموزشی باید براساس نیازهای روانی، احساسی و هیجانی کودک انتخاب شوند نه آنچه پدر و مادر صلاح می دانند. لازم است والدین ابتدا نیازهای روانی و هیجانی فرزند خود را شناسایی کنند و کلاس های آموزشی را بر این اساس برای او در نظر بگیرند یا اگر معتقدند کلاس خاصی برای فرزند آنها مفید است، حتما او را برای شرکت در این کلاس ها متقاعد کنند تا مشکل جدی تری برای او به وجود نیاید.

اگر والدین شاغل به دلیل مشکلات مالی یا مسایل فرهنگی نتوانستند فرزند خود را در کلاس های تابستانی ثبت نام کنند، چه؟

در این صورت باید فرزند خود را در خانه تنها بگذارند و به محل کار بروند. در شرایط عادی این کار اصلا پیشنهاد نمی شود ولی اگر مجبور به انجام این کار هستند، باید حتما قبل از رویارویی کودک با این موقعیت آموزش هایی به او بدهند تا وقتی در خانه تنهاست، حس امنیت داشته باشد و احساس ضعف و ناکارآمدی نکند.
این آموزش ها باید چه اصولی داشته باشد؟

نکته اول، حضور پررنگ تر مادر در آموزش هاست. در این سن و سال کودکان وابستگی بیشتری به مادر خود دارند و مادران بهتر از سایر اعضای خانواده می توانند کودکان را در این مورد راهنمایی کنند. والدین حین آموزش به کودک خود، باید کمتر از پیام های منفی استفاده کنند و به جای گوشزد کردن «نباید»ها، «بهتر است این کار را بکنی» را جایگزین کنند. آنها برای آموزش باید امکانات لازم را نیز در اختیار کودک قرار دهند، یعنی اگر به کودک می گویند استفاده از اجاق و دم کردن چای برای صبحانه خطرناک است، حتما باید فلاسک چای را قبل از ترک خانه آماده کنند و در دسترس کودک قرار دهند تا مجبور به استفاده از اجاق گاز نباشد. دیگر اینکه یادگیری جزییات نحوه استفاده از وسایل منزل باید حتما در حضور والدین انجام شود. مثلا والدین برای آموزش استفاده از یخچال و بستن در آن، باید نحوه اطمینان از بسته شدن در را هم به کودک بیاموزند و لزوم این کار را به او یادآوری کنند. البته فراوانی و تکرار یک آموزش نباید به حدی باشد که اضطراب و دلهره در کودک به وجود آورد و باعث شود اعتماد به نفس خود را از دست بدهد یا برای انجام کارها با والدین خود لجبازی کند. همچنین پدر و مادر باید اجازه دهند کودک کارهایی را که قرار است در تنهایی انجام دهد، در حضور آنها نیز خودش انجام دهد و تمرین کند. مثلا اجاق را روشن کند یا با فلاسک برای خود چای بریزد تا اعتماد به نفس لازم را به دست آورد.
در خصوص ارتباط با بیرون از منزل چطور؟

اگر قرار است کودک فقط به برخی تماس های تلفنی جواب دهد، حتما باید شماره های آشنا و ضروری را به او یاد داد. همچنین باید به کودک آموخت به افراد پشت در یا پشت خط تلفن در مورد حضور نداشتن والدین در منزل چیزی نگوید و اطلاعات را به افراد ناشناس ندهد. باید به او آموزش داد هرگز در را روی کسی باز نکند و این را باید با لحنی به او گفت که به آن به عنوان یک مهارت نگاه کند نه یک تهدید. کودک باید بداند والدین او هر دو کلید دارند و خود می توانند وارد منزل شوند و لزومی ندارد به آیفون جواب دهد.
اگر فرزندان بیشتر از یکی باشد، شرایط آموزش تفاوت خواهدداشت؟

بله، البته اصول کلی به همان شکل است ولی با وجود بیش از یک کودک در خانه، تعامل نیز باید آموزش داده شود. اگر قرار است ۲ فرزند در خانه تنها بمانند، باید به فرزندی که بزرگ تر است، مسوولیت پذیری را آموزش داد. او باید بداند وظیفه مواظبت از خواهر یا برادر کوچک تر به عهده او است ولی نباید فرزند کوچک تر را مهار یا با او با تحکم برخورد کند. نحوه ارتباط درست با یکدیگر، چگونگی صحبت، تعامل، بازی و... باید به هر دوی آنها آموزش داده شود تا زمانی که با هم در خانه تنها هستند، یکی احساس حقارت و دیگری احساس برتری نکند و این موضوع باعث بروز دعوا و درگیری میان آنها نشود. در صورت همکاری فرزند بزرگ تر و قبول مسوولیت، تشویق و قدردانی از او ضروری است.
برخی والدین برای امنیت کودک و آسودگی خیال خود هنگام ترک منزل، درها را قفل می کنند. آیا این کار درست است؟

اگرچه والدین با این کار قصد تامین امنیت فرزند خود را دارند ولی پیش از انجام آن باید حتما آموزش ها و آگاهی های لازم را به کودک بدهند و حتما این نکته را یادآوری کنند که علت قفل کردن درها، ایجاد امنیت است و نه بی اعتمادی به او. می توان با جمله های مثبت این باور را در ذهن کودک تقویت کرد تا در ساعت هایی که پشت درهای بسته منزل است، احساس زندانی بودن نکند. ضمن اینکه والدین حتما باید یک کلید یدک را همراه با آموزش چگونگی استفاده از آن در اختیار فرزند خود قرار دهند تا در شرایط اضطراری مثل آتش سوزی یا زمین لرزه بتواند از خانه خارج شود. کودکی که احساس زندانی بودن در خانه داشته باشد، حتما در پی آن حس ترس هم خواهدداشت.
آیا رسانه ها هم در این موضوع نقش دارند؟

بله، به طور حتم یکی از عوامل بسیار مهم در نحوه سپری کردن تعطیلات کودکان، برنامه هایی است که رسانه ملی برای آنها در نظر می گیرد. خوشبختانه در سال های اخیر حضور تعداد زیادی از «عمو»ها و «خاله» ها در شبکه های مختلف تلویزیونی و تولید برنامه های ویژه کودکان باعث شده کودکان از این نظر کمبود چندانی نداشته باشند. پخش این برنامه ها در ساعت های مشخص و با زمانبندی مناسب و علمی می تواند اوقات تنهایی کودکان را به خوبی پر کند. حتی پدر و مادر می توانند زمان شروع برنامه را از محل کار خود با تلفن به فرزند خود اطلاع دهند. این کار علاوه بر اینکه باعث می شود کودک برنامه موردعلاقه خود را ببیند، می تواند این حس را نیز در کودک تقویت کند که «پدر و مادر به فکر من هستند.»

salamat.ir    :منبع    

کودکان,کودکانه,فرزند,فرزندان,تربیت کودک,رشد کودک,روانشناسی کودک,تربیت,سایت کودک,بچه ها,تربیت فرزندان,با فرزندان,

    
نظرات بییندگان :