میزان مصرف داروها بارداری

میزان مصرف داروها بارداری

برای اینکه ماده ای را تراتوژن یا آسیب زا بدانیم باید چند شرط داشته باشد، دارو قابلیت عبور از جفت را داشته باشد. و بیمار در زمان بحرانی مربوطه در معرض آن قرار گرفته باشد و رابطه علت و معلولی

میزان مصرف داروها بارداری

مقدار مصرف, دارو, بارداری, میزان مصرف

 

  به دلیل محدود بودن اطلاعات درمورد اثرات داروها برروی نین بدنبال مصرف آنها در دوران بارداری به عنوان یک اصل کلی باید از مصرف داروها دردوران بارداری اجتناب شود .

مصرف اغلب داروها دردوران بارداری می تواند عوارض کوتاه مدت ویا دراز مدت برروی جنین ایجاد نماید وبااین وجود نوع و شدت این عوارض به نوع دارو و شکل دارویی آن ویا طول مدت مصرف دارو و عمر جنین و مراحل رشد آن بستگی دارد .با توجه به میزان احتمال بروز عوارض ناشی از مصرف داروها برروی جنین داروها به 5گروه تقسیم می شوند .داروهای گروه A و B داروهایی هستند که مصرف آنها دردوران بارداری –با توجه به اطلاعات موجود – مجاز اعلام شده است .داروهای گروه Cبااحتیاط فراوان وفقط درصورت ضرورت می توانند مصرف شوند .مصرف داروهای گروه D دردوران بارداری ،مگر درشرایط ویژه وآن هم با حداقل مقدار مصرف وحداقل دوره مصرف غیر مجاز است . داروهای گروه X به هیچ عنوان نباید دردوران بارداری مصرف شوند .
 با توجه به اطلاعات موجود درمنابع علمی داروهای موجود دربازار دارویی ایران دراین گروهها تقسیم شده ودراین ضمیمه آورده شده اند .برای دسته بندی این داروها از نرم افزار اطلاعاتی MICROMEDEX استفاده شده است . هنگام استفاده از این ضمیمه باید به این نکات توجه شود
1.       اغلب داروهای NSAID درسه ماهه اول و دوم بارداری درگروه B ودرسه ماهه سوم درگروه D قرار دارند .  
2.       سولفونامیدها درسه ماهه اول ودوم بارداری درگروه B ودرسه ماهه سوم در گروه D هستند .  
3.       ویتامینها درصورت مصرف بامقادیر مجاز درگروه B هستند ولی درصورت مصرف با مقادیر زیاد درگروه D قرار می گیرند . 
4.       کاپتوپریل درسه ماهه اول بارداری درگروه C ودرسه ماهه دوم و سوم درگروه D است .  
5.       پتیدین با مقادیر مصرف زیاد و طولانی درگروه D قرار دارد .  
6.       داروهای حاوی اسید استیل سالیسیلیک با مصرف مقادیر زیاد و طولانی درگروه D قرار دارند ولی با مصرف مقادیر کم وکوتاه مدت درگروه c هستند .  
7.       به طور کلی با مصرف اشکال موضعی وکوتاه  مدت داروها دردوران بارداری احتمال بروز عوارض ناخواسته کمتری برروی جنین وجود دارد .  
گروه :A 
مطالعات کافی در زنان حامله, خطری را برای جنین برای سه ماهه اول حاملگی نشان نداده است.شواهدی از خطر در مورد مصرف دارو در بقیه دوران حاملگی وجود ندارد 

گروه: B 
مطالعات در حیوانات خطری را برای جنین نشان نداده است.. ولی مطالعات کافی در زنان حامله وجود ندارد.. یا اینکه مطالعات در حیوانات بیانگر ایجاد عارضه جانبی در جنین بوده است.ولی مطالعات کافی در زنان حامله خطری را برای جنین در سه ماهه اول حاملگی نشان نداده است. وشواهدی از خطر در مورد مصرف دارو در بقیه دوران حاملگی وجود ندارد 

گروه: C 
مطالعات در حیوانات نشان داده است که این دارو اثرات جانبی دارد ولی مطالعات کافی برای انسان در دسترس نیست. با اینحال منافع استفاده از دارو در زنان حامله ممکن است در مقابل خطرات احتمالی آن بیشتر باشد.. یا اینکه هیچ گونه مطالعه ای در حیوانات و یا مطالعات کافی در انسان وجود ندارد 

گروه :D 
شواهدی مبنی بر وجود خطر برای جنین انسان وجود دارد ولی در بعضی از موارد منافع دارو ممکن است استفاده از آن را اجتناب ناپذیر نماید... و در مقابل منافع دارو خطرات احتمالی دارو را باید پذیرفت 

گروه :X 
مطالعات در حیوانات یا انسان بیانگر ایجاد ناهنجاریهای حنینی بوده است.. یا عوارض جانبی گزارش شده موید ایجاد خطرات در جنین است. به دلیل این خطرات به طور واضح , مصرف این داروها در دوران حاملگی ممنوع است

مصرف دارو در بارداری, میزان مصرف دارو, بارداری

مصرف داروها در بادرداری
هر عاملی که طی دوره تکامل رویانی و جنینی موجب تغییر دائمی در شکل یا کارکرد بخشهای مختلف بدن جنین شود تراتوژن یا آسیب زا وبه عبارتی خطرناک نامیده می شود این کلمه ریشه یونانی دارد و به معنی هیولاست.
برای اینکه ماده ای را تراتوژن یا آسیب زا بدانیم باید چند شرط داشته باشد، دارو قابلیت عبور از جفت را داشته باشد. و بیمار در زمان بحرانی مربوطه در معرض آن قرار گرفته باشد و رابطه علت و معلولی بین اسیب و آن ماده وجود داشته باشد. ماده تراتوژن باید به اندازه کافی از جفت عبور کند تا بتواند روی تکامل جنین اثر بگذارد.
دوره جنینی به سه مرحله تقسیم می شود:
1- قبل از لانه گزینی: دو هفته بعد از لقاح
2- دوره رویانی:هفته 2 تا 8 بارداری 
3- دوره جنینی: هفته 9 تا پایان بارداری
دوره قبل از لانه گزینی به نام دوره همه یا هیچ خوانده می شود. اگر صدمه عده زیادی از سلولها را از بین ببرد. معمولا مرگ رخ خواهد داد و اگر عده کمی سلول آسیب ببیند معمولا قابل جبران بوده و تکامل طبیعی ادامه می یابد.
در طی 8 هفته اول شکل گیری و تکامل اعضای جنینی شکل می گیرد بنابراین بحرانی ترین دوره از نظر ایجاد ناهنجای ساختمانی است. مثلا قسمت عمده تکامل قلب در 5/3 تا 6 هفتگی است و در 8 هفتگی به طور کامل شکل گرفته، داروهایی که باعث ناهنجاری قلبی می شوند، تنها در صورتی اثر گذار خواهند بود که طی این مدت مصرف شوند. و یا مثلا اگر جنینی در هفته 6 تا 9 جنینی در معرض داروی وارفارین قرار بگیرد، دچار ناهنجاریهای صورت و اختلالات مفاصل ومهره های کمر می شود.
ویا هیچ دوز و هیچ دوره ای از سه ماهه اول برای تماس با داروی ایزوترتینوئین( نوعی ویتامین A)وجود ندارد. به عبارت دیگر این دارو در صورت مصرف در سه ماهه اول موجب ناهنجاریهای عمده جنینی در سر و صورت، گوشها، شکاف کام و .. می شود و یا داروهای هورمونی مردانه حاوی آندروژنها و یا پروژسترونهای قوی از هفته 7 تا 12 جنینی موجب مردانه شدن ظاهر دستگاه تناسلی جنین دختر می شود.

آیا مصرف دارو در زمان بارداری ایمن و بی خطر است؟


پاسخ قطعی برای این سئوال وجود ندارد. قبل از شروع یا قطع هر دارویی همیشه بهتر است با پزشکی که در طول بارداری از شما مراقبت می کند صحبت کنید.در زمان بارداری در مورد تصمیم به استفاده از یک داروی خاص اطلاعات لازم را کسب کنید.


تصمیم به مصرف یا عدم مصرف دارو در زمان بارداری بر چه اساسی صورت می گیرد؟


تصمیم به مصرف یا قطع یک دارو در زمان بارداری باید با توجه به مزایا و خطرات ایجاد شده توسط آن دارو صورت پذیرد و در این خصوص پزشک شما و شما هر دو تصمیم گیرنده هستید.


مزایا: این دارو چه اثرات مفیدی می تواند برای من و جنین در حال رشدم به همراه داشته باشد؟


خطرات: راه هایی که ممکن است این دارو به من و جنین در حال رشدم آسیب برسانند چه هستند؟


در طول بارداری زمان هایی وجود دارد که مصرف دارو یک انتخاب محسوب می شود. بعضی از انتخاب های دارویی که شما و پزشکتان در زمان بارداری بر می گزینید ممکن است از انتخاب هایی که شما در زمان غیر بارداری برمی گزینید متفاوت باشد. به عنوان مثال اگر در طول بارداری به سرماخوردگی مبتلا شدید ممکن است به جای استفاده از داروهای ضد گرفتگی بینی که در زمان غیر بارداری از آن ها استفاده می کردید استفاده نکرده و با گرفتگی بینی خود سر کنید.


در زمان هایی مصرف یک دارو یک انتخاب محسوب نمی شود بلکه مصرف داروی مورد نظر مورد نیاز است. بعضی از خانم ها نیاز دارند تا در طول بارداری از دارو استفاده کنند. گاهگاهی خانم ها برای چند روز یا چند هفته برای درمان مشکلاتی همانند عفونت مثانه یا عفونت استرپتوکوکی گلو نیازمند دریافت دارو هستند. تعدادی از خانم ها به منظور کنترل مشکلات طولانی مدت همانند آسم، دیابت، افسردگی یا تشنج باید هر روز دارو مصرف کنند. هم چنین عده ای از خانم ها به علت مشکلات بارداری نیازمند مصرف دارو هستند. این مشکلات شامل تهوع و استفراغ شدید، خاتمه حاملگی زودرس یا زایمان پیش از موعد هستند.


پزشکان و پرستاران اطلاعات مربوط به مصرف یا عدم مصرف داروها در زمان بارداری را از چه منابعی استخراج می کنند؟


پزشکان و پرستاران اطلاعات را از برچسب ها و بسته بندی های داروها، کتاب های مرجع و ژورنال های تحقیقاتی به دست می آورند. آن ها هم چنین اطلاعات خود را با سایر پزشکان و پرستاران در میان گذاشته و با افرادی که سازنده و فروشنده داروها هستند در ارتباط هستند.


اداره دارو و غذا آمریکا (FDA) سازمانی است که به کنترل فروش یا عدم فروش داروها در آمریکا می پردازد. FDA در صورت ایمن بودن و کارا بودن دارو برای یک بیماری مشخص به کمپانی سازنده این امکان را می دهد که داروی خود را در ایالات متحده آمریکا به فروش برساند. کمپانی های سازنده دارو موظفند تا اطلاعات کاملی را در خصوص وجود یا عدم وجود نقص های جنینی یا سایر مشکلاتی که در حیوانات آزمایشگاهی در زمان تجویز دارو در خلال بارداری مادرانشان ایجاد شده است را به پزشکان و دانشمندان FDA گزارش کنند. در بسیاری از اوقات داروها در خانم های باردار مورد مطالعه قرار نمی گیرند.


FDA در ایجاد یک برچسب کامل و واضح با کمپانی های سازنده دارو همکاری می کند. اما در بیشتر موارد اطلاعات کافی در خصوص مصرف دارو در زمان بارداری و تاثیر آن بر روی جنین در حال رشد وجود ندارد. بسیاری از برچسب های داروهای نسخه ای شامل نتایج مطالعاتی هستند که در خانم های باردار انجام شده است. اما یک دارو همیشه بر روی جنین نوزدان و حیوانات به یک اندازه تاثیر نمی گذارد. در اینجا مثالی مطرح می شود.


دارویی به موش های باردار داده می شود. اگر این دارو باعث مشکلاتی در بعضی از نوزادان موش ها شود این دارو ممکن است این تاثیر را در نوزدان انسان نیز ایجاد کند و از طرف دیگر نیز ممکن است این تاثیر در نوزادان انسان ها ایجاد نشود. اگر مشکلی در نوزادان موش ها ایجاد نشود این نکته به این معنا نیست که این دارو در نوزادان انسان ها نیز مشکلی را ایجاد نمی کند. FDA از کمپانی ها درخواست می کند تا آزمایشات را در دو گونه متفاوت حیوانات انجام دهند. این حالت شانس پیشگویی این مساله را که داروی مورد نظر ممکن است در خانم های باردار و فرزندانشان مشکل ساز باشد را بهتر می کند.


موارد بسیاری وجود دارد که پزشکان و دانشمندان FDA از چگونگی تاثیر دارو در طول بارداری بی اطلاع هستند. در یک حالت خوش بینانه و کامل هر برچسب دارویی باید شامل اطلاعات سودمند در خصوص تاثیر دارو روی خانم های باردار و جنین در حال رشد باشد ولی چنین موردی اجتناب ناپذیر است.


چگونه برچسب داروهای نسخه ای یا بدون نسخه به پزشکم در تشخیص انتخاب یک داروی صحیح در زمان بارداری ام کمک می کند؟


پزشکان در زمان انتخاب یک دارو برای بیمار از اطلاعات منابع مختلف همانند برچسب داروها استفاده می کنند. به منظور کمک به پزشکان FDA طبقه بندی مصرف داروها را در زمان بارداری در خصوص مصرف داروها در این دوران را به وجود آورده است. این سیستم بر اساس طبقه بندی تمام داروهای نسخه ای بر اساس حروف طراحی شده است. طبقه بندی حروف در برچسب یک داروی نسخه ای فهرست می شود. این برچسب بیان می دارد که آیا تحقیقاتی در خانم های باردار یا حیوانات باردار صورت گرفته است یا خیر و این که نتایج آزمایشات چه بوده است. داروهای بدون نسخه (OTC) فاقد طبقه بندی بر اساس حروف در بارداری هستند. قبل از مصرف داروهای OTC با پزشک خود صحبت کرده و از دستورالعمل ذکر شده روی برچسب دارو پیروی کنید.


داروهای نسخه ای


FDA طبقه بندی حروف را بر اساس اطلاعات به دست آمده در خصوص مصرف داروها در خانم ها و حیوانات باردار ارائه می کند.
 
طبقه بندی در بارداری
تعریف
مثال هایی از داروها
A
در مطالعات انسانی خانم های باردار از این دارو استفاده کرده و نوزدانشان هیچ مشکلی را در رابطه با مصرف این دارو بروز نداده اند.
فولیک اسید

لووتیروکسین(داروی هورمون تیروئید)
B
در مطالعات انسانی خانم های باردار از این دارو استفاده کرده و نوزدانشان هیچ مشکلی را در رابطه با مصرف این دارو بروز نداده اند.



فولیک اسید

لووتیروکسین (داروی هورمون تیروئید)



در انسان ها مطالعات خوبی صورت نگرفته است. اما در مطالعات حیوانی حیوانات باردار از این دارو استفاده کرده و نوزدانشان هیچ مشکلی را در خصوص داروی مصرف شده نشان ندادند.


یا


در مطالعات حیوانی مشکلاتی در نوزادان عده ای از حیوانات باردار که از این دارو استفاده کرده بودند دیده شد. اما در مطالعات انسانی خانم های باردار از این دارو استفاده کرده و نوزدانشان هیچ مشکلی را در خصوص مصرف داروی مورد نظر از خود نشان ندادند.
بعضی از آنتی بیوتیک ها همانند آموکسی سیلین.Zofran® (اوندانسترون) برای تهوع گلوکوفاژ(متفورمین) برای دیابت بعضی از انسولین هایی که برای درمان دیابت به کار می روند همانند انسولین رگولار و NPH .
C



در انسان ها مطالعات خوبی صورت نپذیرفته است. نوزادان حیوانات بارداری که با این دارو مصرف درمان شده بودند مشکلاتی را بروز دادند. با این وجود در بعضی از موارد این دارو بیش از ضرر وارده می تواند برای مادر و نوزداد حیات بخش باشد.


یا


هیچ مطالعه حیوانی انجام نشده است و مطالعات خوبی نیز در خانم های باردار صورت نگرفته است.
Diflucan® (فلوکونازول) برای عفونت های قارچیونتولین (آلبوترول) برای آسمزولوفت (سرترالین) و پروزاک (فلوکستین) برای افسردگی
D
مطالعات در انسان ها و یا سایر گزارش ها حاکی از آن است که زمانی که خانم های باردار از این دارو استفاده می کنند مشکلاتی در نوزدانشان به علت مصرف این دارو به وجود می آید. با این وجود در بعضی از شرایط جدی، دارو ممکن است بیشتر از ضرر احتمالی برای مادر و نوزاد حیات بخش باشد.



Paxil® (پاروکستین) برای افسردگیلیتیوم برای اختلالات دو قطبیDilantin® (فنی توئین) برای تشنج های صرعبضی از داروهای شیمی درمانی در سرطان
X


مطالعات در انسان ها و یا سایر گزارش ها حاکی از آن است که زمانی که خانم های باردار از این دارو استفاده می کنند مشکلاتی در نوزدانشان به علت مصرف این دارو به وجود می آید. هیچ مطالعه ای مبنی بر ارزشمند بودن دارو برای مادر و نوزاد نسبت به خطرات احتمالی آن وجود ندارد. این داروها هرگز نباید توسط مادران باردار مورد استفاده قرار گیرد.


Accutane® (ایزوتریتنوئین) برای آکنه کیستیک

تالومید (تالیدومید) برای نوعی از بیماری پوستی
 
FDA هم اکنون سخت در تلاش است تا اطلاعات بیشتری در خصوص مصرف داروها در طول بارداری به دست آورد. FDA هم چنین در تلاش است تا برچسب های دارویی را برای پزشکان کاراتر سازد. اطلاعات برچسب دارویی برای داروهای نسخه ای در حال تغییر بوده و بخش مربوط به مصرف دارو در دوران بارداری در خلال سال های آینده تغییر خواهد کرد.

نظرات بییندگان :