عوارض کمبود ویتامین D در کودکان => کمبود ویتامین d در کودکان چه نشانه هایی دارد؟

عوارض کمبود ویتامین D در کودکان => کمبود ویتامین d در کودکان چه نشانه هایی دارد؟

اگر فكر مي‌كنيد كه در خطر ابتلا به كمبود ويتامين D هستيد و علائمي از قبيل درد ماهيچه و استخوان را مشاهده مي‌كنيد به پزشك خود مراجعه كنيد. كمبود ويتامين D به راحتي قابل مداوا است

کمبود ویتامین d در کودکان

کمبود ویتامین d در کودکان, سایت کودکان ما

    

كمبود ويتامين D، مخصوصا در بچه‌ها، زنان باردار، نوزاداني كه از شير مادر تغذيه مي‌كنند، و هر كسي كه در محيط سر بسته است و پوست خود را مي‌پوشاند، متداول است. جلوگيري از كمبود ويتامين D و مداواي آن حائز اهميت است تا بدين ترتيب از رشد و سلامت خود و استحكام استخوانها اطمينان حاصل كنيم. اگر فكر مي‌كنيد كه در خطر ابتلا به كمبود ويتامين D هستيد و علائمي از قبيل درد ماهيچه و استخوان را مشاهده مي‌كنيد به پزشك خود مراجعه كنيد. كمبود ويتامين D به راحتي قابل مداوا است و با استعمال مكمل‌هاي اين ويتامين، مي‌توان از بروز آن جلوگيري نمود. زنان باردار زنان شيرده، نوزاداني كه از شير مادر تغذيه مي‌كنند، و ديگر افرادي كه در خطر ابتلا به كمبود ويتامين D قرار دارند، بايد از مكمل‌هاي اين ويتامين استفاده كنند.

كمبود ويتامين D چيست؟
كمبود ويتامين D بدين معنا است كه ويتامين D كافي در بدن وجود ندارد. ويتامين‌ها، يك گروه شيميايي هستند كه براي سلامت بدن الزامي هستند. ويتامين D براي داشتن ماهيچه‌ها و استخوان‌هاي قوي لازم است. به علاوه در جلوگيري از ديگر بيماريها از قبيل سرطان، ديابت، مرض سل و بيماري قلبي مفيد است.

چه كساني به كمبود ويتامين D مبتلا مي‌شوند؟
اگر بدانيم كه ويتامين D از كجا نشات مي‌گيرد، پاسخ به اين سوال آسانتر است. ويتامين D با كمك نور آفتاب در پوست ساخته مي‌شود ـ نور آفتاب، اصلي‌ترين منبع ويتامين D است ـ لازمه اين امر آن است كه پوست برهنه، و نور آفتاب مستقيم (و نه در پشت پنجره) باشد. افرادي كه پوستشان تيره‌تر است به نور بيشتري نياز دارند، تا به همان ميزان ويتامين D دست يابند. اين ويتامين در برخي غذاها نيز يافت مي‌شود كه عبارتند از: جگر، برخي از انواع ماهيها و زرده تخم مرغ. برخي از غلات و حبوبات هم، حاوي ويتامين D اضافي هستند.

كمبود ويتامين D تا چه حد متداول است؟
اين امر بسيار شايع است. تحقيقات نشان مي‌دهد كه 2 نفر از هر 10 سالمند در انگلستان و 9 نفر از هر 10 نفر سالمند در ناحيه آسيايي جنوبي دچار كمبود ويتامين D هستند. بسياري از افراد، نشانه‌هاي اين بيماري را ندارند و از مشكل خود بي‌خبرند.

علايم كمبود ويتامين D چيست؟
در بسياري از افراد علايمي مشاهده نمي‌شود و تنها تعداد معدودي از درد و خستگي شكايت دارند. ديگر علايم عبارتند ازدردهاي ماهيچه‌اي يا ضعف در ماهيچه‌ها. در كمبودهاي شديد ممكن است سبب دشواري در ايستادن و بالا رفتن از پله‌ها شود و يا در برخي از افراد موجب راه رفتن بصورت «تاتي تاتي» شود. 
درد استخوان‌ها، كه غالبا در پشت، لگن و پاها به چشم مي‌خورد
ویتامینD از ویتامین های محلول در چربی است كه برای جذب كلسیم از روده و استحكام استخوان ها لازم است.
راه های دریافت ویتامینD :
1- از طریق تابیدن اشعه آفتاب( اشعه ماوراء بنفش) به پوست بدن:
در پوست انسان ماده ای به نام دهیدروكلسترول وجود دارد كه پیش ساز ویتامینD است و در اثر تابیدن اشعه آفتاب به پوست، مراحلی را در بدن طی كرده و سرانجام در كلیه، به ویتامینD فعال تبدیل می شود.
2- از طریق غذا: مواد غذایی حاوی ویتامینD شامل: كره، روغن كبد ماهی، زرده تخم مرغ ، خامه ، جگر، شیرهای غنی شده با ویتامینD، سرلاك و شیرخشك هستند.
3- می توان ویتامینD را به صورت سنتیتك ( یعنی مصنوعی یا ساختگی) نیز به بدن رساند.
غذای شیرخواران ممكن است حاوی مقادیر بسیار كمی ویتامینD باشد. شیر گاو حاویIU40(واحد بین المللی) و سبزیجات و میوه جات حاوی مقادیر بسیار ناچیز ویتامینD هستند. زرده تخم مرغ حاوی 400-120 واحد ویتامینD در هر گرم می باشد كه منبع بسیار با ارزشی است. به اغلب شیر خشك ها ویتامینDرا در حد معقولی اضافه كرده اند.
عوامل ایجاد كننده كمبود ویتامینD :
1- قرار نگرفتن در معرض اشعه آفتاب ؛لازم به تذكر است كه آفتاب باید مستقیم به پوست بتابد و اشعه ای كه از پشت پنجره بتابد، فاقد اشعه ماورای بنفش است.
2- عدم استفاده از غذاهای حاوی ویتامینD مثل تخم مرغ:
3- رشد بسیار سریع كودك. برای مثال كودكان با وزن كم هنگام تولد ( كمتر از 2500 گرم) كه پس از تولد رشد سریعی دارند و همچنین كودكان در دوران بلوغ كه رشدشان بسیار سریع می شود، اگر ویتامینD را به مقدار كافی دریافت نكنند، ممكن است دچار كمبود این ویتامین شوند.
4. كودكانی كه دارای بیماری های خاصی هستند، ممكن است به علت عدم جذب ویتامینD دچار كمبود این ویتامین شوند. به عنوان مثال در انواع بیماری هایی كه با سوء جذب چربی همراه هستند.
همچنین داروهای ضد تشنج كه در انواع صرع یا در تشنج های دیگر مصرف می شوند، مثل فنوباربیتال یا فنی توئین نیز به علت مداخله در متابولیسم ویتامینD، بیمار را در معرض كمبود این ویتامین قرار می دهد.
اثرات كمبود ویتامینD در بدن:
در اثر كمبود ویتامینD در بدن، بیماری نرمی استخوان( راشیتیسم یاRickets) ایجاد می شود.
وقتی در اثر كمبود ویتامینD، جذب كلسیم از روده ها متوقف شود، برای نگه داری سطح كلسیم خون در حد طبیعی، هرمونی به نام پاراتورمون از غده پاراتیروئید ترشح می شود. این هورمون، كلسیم را از استخوان ها برمی دارد و وارد خون می كند. از این رو سطح كلسیم خون در حد طبیعی باقی می ماند، اما فسفر كه از طریق ادرار دفع می شود، در خون پایین می آید.
اثرات كمبود ویتامینD در بدن، چند ماه بعد ظاهر می شود. این علائم در كودكان شیرخواری كه مادرانشان كمبود این ویتامین را دارند، در عرض 2 ماه پس از تولد ظاهر می شود؛ اما در بقیه موارد در اواخر سال اول و در حین سال دوم زندگی، علائم مزبور بروز می كنند. در سایر دوران كودكی( به جز سن شروع بلوغ) كمبود این ویتامین نادر است.
علائم كمبود ویتامینD :
- جعبه ای شكل شدن سر
- پیشانی برجسته
- دیربسته شدن ملاج یا فونتانل ها
- دیردندان درآوردن
- پوسیدگی زودرس دندان ها
- ضخامت مچ دست
- بد شكل شدن لگن( این مسئله در دخترها، بعدها سبب تنگی لگن شده و به ناچار باید از طریق سزارین زایمان كنند)
- پرانتزی شدن ساق پاها، تمای له شكستگی در استخوان ها و نافرمی در ستون فقرات، ساق پاها و لگن كه سبب كوتاهی قد می شود؛
- دیرنشستن
- دیر به راه افتادن
تشخیص این بیماری بر اساس علائم بالینی، تاریخچه مصرف ویتامینD، انجام رادیوگرافی و آزمایش خون از نظر بررسی سطح كلسیم، فسفر و آنزیم آلكالان فسفاتاز صورت می گیرد.
عوارض این بیماری علاوه بر موارد بالا شامل: ابتلا به عفونت های تنفسی، عفونت های روده ای و سل ریوی می باشد. هم چنین كم خونی ناشی از فقر آهن در این افراد شایع است.
پیشگیری از كمبود ویتامینD :
1. تجویز ویتامینD با دوز روزانه 400 واحد از راه خوراكی
2. استفاده از زرده تخم مرغ بعد از سن 7 ماهگی
3. استفاده از آفتاب مستقیم كه اگر روزانه به مدت 10-5 دقیقه به مناطق باز بدن مثل سر، صورت و دست ها از آرنج تا انگلشتان دست و زانو تا انگشتان پا بتابد، كافی است.

گرد آوری و تنظیم :گروه سلامت سایت کودکان ما

منابع: سایت تبیان- سایت ایران سلامت

نظرات بییندگان :