روشهای درمان ناباروري زنان بررسی داروهای موجود و روشهای متداول در ایران و جهان

روشهای درمان ناباروري زنان بررسی داروهای موجود و روشهای متداول در ایران و جهان

ART در شرايط زير بهتر عمل مي کند: زماني که خانم رحم سالمي دارد؛ به خوبي به داروهاي باروري پاسخ مي دهد؛ تخمک گذاري طبيعي دارد و يا مي تواند به خوبي از تخمک اهدا شده استفاده کند.

درمان ناباروري زنان 

روش درمان ناباروری , راه های باروری ,نازایی







ناباروري در زنان ممکن است دلايل مختلفي داشته باشد.
يک فوق تخصص تغذيه ناباروري گفت: زناني که به ناباروري مبتلا هستند، نبايد از چربي هاي اشباع مانند لبنيات چرب و دنبه زياد استفاده کنند.
زهره خدايي در مورد دلايل تأثير مواد غذايي بر درمان ناباروري خاطرنشان کرد: برخي افراد به دليل سيکل هاي بدون تخمک گذاري در باروري مشکل دارند که براي اين دسته افراد استفاده از ويتامين B? ، ب کمپلکس و منيزيم را تجويز مي کنيم.

وي گفت: ناباروري در زنان ممکن است دلايل مختلفي داشته باشد و با توجه به دليل ناباروري براي افراد رژيم غذايي تجويز مي کنيم. مثلا افرادي که به دليل مصرف بيش از حد قرص ضد بارداري نابارور نشده اند توصيه مي کنيم تا کمتر از چربي هاي اشباع مانند لبنيات چرب و دنبه استفاده کنند.

وي ادامه داد: همچنين شکر و شيرين کننده هاي مصنوعي، انواع مربا و نوشابه ها از ديگر موادي هستند که اين افراد بايد از مصرف آن در طي دوره درمان پرهيز کنند.

عضو انجمن تغذيه انگلستان تصريح کرد: مصرف غذاهاي تازه مانند ميوه و سبزيجات همچنين مصرف روغن ماهي به صورت هفتگي براي اين افراد تأکيد مي شود.

خدايي ادامه داد: ويتامين B??، E ، روي، زينک و بتاکاروتن در قالب مکمل هاي خوراکي که در داروخانه ها هم موجود است توصيه مي شود.

فوق تخصص تغذيه ناباروري با اشاره به اينکه برخي افراد به دليل سيکل هاي بدون تخمک گذاري در باروري مشکل دارند، گفت: به زبان عامي ما به اين امر تنبلي تخمدان مي گوييم که براي اين دسته افراد استفاده ويتامين B? ، ب کمپلکس و منيزيم را تجويز مي کنيم.

خدايي افزود: گاهي اوقات خانم ها به دليل ورزش هاي سنگيني که انجام مي دهند چربي بدن خود را به شدت از دست مي دهند تا جايي که ممکن است اين امر موجب اختلالات هورموني شديد در بدنشان شود که به اين افراد توصيه مي کنيم تا مراقبت هاي لازم را در مورد نرمال نگه داشتن چربي بدن خود انجام دهند تا فعاليت هورموني شان کم نشود.

روش هاي درمان ناباروري



ناباروري
درمان ناباروري بستگي به علت ناباروري، مدت زمان نابارور بودن، سن والدين و الويت هاي فردي دارد. برخي علت هاي ناباروري قابل درمان نيستند. اما با پيشرفت هاي به دست آمده، امکان باردار شدن يک خانم از طريق تکنولوژي و فرايندهاي مربوط به توليد مثل وجود دارد.
درمان براي زوج ها
روش هاي زير براي زن يا مرد و يا هر دوي آن ها استفاده مي شوند:
معمولا توصيه مي شود تعداد آميزش هاي خود را افزايش دهند. داشتن 2 تا 3 بار آميزش جنسي در هفته احتمال باروري را افزايش مي دهد. به هر جهت تعداد انزال هاي بيشتر مي تواند از تعداد اسپرم ها نيز بکاهد. اسپرم در دستگاه تناسلي زن تا 72 ساعت مقاومت مي کند و يک تخمک نيز مي تواند تا 24 ساعت بعد از تخمک گذاري بارور باقي بماند.
درمان هاي مربوط به زنان
داروهاي باروري:
اصلي ترين درمان براي زنان نابارور که به دليل اختلال در تخمک گذاري دچار ناباروري هستند، مصرف داروهاي باروري مي باشد. اين داروها تخمک گذاري را تنظيم يا تحريک مي کنند. به طور کلي آن ها مشابه هورمون هاي طبيعي مثل LH و FSH  عمل مي کنند و روند تخمک گذاري را فعال مي نمايند.
داروهاي باروري عبارت هستند از :
کلوميفن
اين دارو به صورت خوراکي استفاده مي شود و در زناني که دچار سندرم تخمدان پلي کيستيک و يا ديگر نارسايي تخمداني هستند، باعث تحريک تخمک گذاري مي شود.
اين دارو منجر به رهاسازي هورمون هاي LH و FSH از غده هيپوفيز مي شود و اين دو هورمون نيز باعث رشد فوليکول تخمداني، يعني فوليکولي که حاوي تخمک است، مي گردند.
گنادوتروپين هاي انساني يا  HMG
اين داروي تزريقي براي زناني استفاده مي شود که به دليل نارسايي غده ي هيپوفيز، تخمک گذاري ندارند. بر خلاف داروي کلوميفن که غده هيپوفيز را تحريک مي کند، اين دارو و ديگر گنادوتروپين ها به طور مستقيم تخمدان ها را تحريک مي کنند. اين دارو شامل هورمون هاي LH و FSH مي باشد.
هورمون تحريک کننده فوليکول يا FSH
عملکرد FSH ، تحريک تخمدان ها به منظور رشد و تکامل فوليکول هاي حاوي تخمک است.
گنادوتروپين هاي جنين انساني يا HCG
اين دارو در ترکيب با کلوميفن، HMG و FSH استفاده مي شود. اين دارو باعث تحريک فوليکول براي رهاسازي تخمک مي شود.
آنالوگ هورمون آزاد کننده گنادوتروپين (GnRH)
اين درمان براي زناني استفاده مي شود که سيکل هاي نامنظم تخمداني و يا تخمک گذاري نابالغي را قبل از رسيدن کامل فوليکول دارند.
مهار کننده هاي آروماتاز
آروماتاز آنزيمي است که تبديل تستوسترون را به ترکيب آروماتيک استراديول تسريع مي کند.
اين دسته از داروها در درمان سرطان پيشرفته ي سينه به کار مي روند.
گاهي اوقات پزشکان اين دارو را براي زناني که تخمک گذاري ندارند و به درمان کلوميفن سيترات نيز پاسخ نداده اند، استفاده مي کنند.
اين گروه از داروها به دليل عوارض جانبي که دارند، در خيلي از کشورها مورد تاييد نمي باشند. اين عوارض جانبي عبارت هستند از: نارسايي هاي مادرزادي و سقط جنين.
متفورمين (گلوکوفاژ)
اين داروي خوارکي باعث افزايش ميزان تخمک گذاري مي شود. اين دارو زماني استفاده مي گردد که مقاومت به انسولين، علت ناباروري باشد. مقاومت به انسولين در ايجاد سندروم تخمدان پلي کيستيک نقش دارد.
بروموکريپتين
اين دارو براي زناني استفاده مي شود که به دليل داشتن پرولاکتين بالا، سيکل هاي تخمک گذاري نامنظمي دارند. پرولاکتين هورموني است که در زنان شيرده باعث توليد شير مي شود. بروموکريپتين توليد هورمون پرولاکتين را مهار مي کند.
داروهاي باروري و خطر حاملگي هاي چند قلويي:
داروهاي تزريقي باروري، احتمال چند قلوزايي را افزايش مي دهند، ولي داروهاي خوراکي باروري مانند کلوميفن، احتمال چند قلوزايي را در حد کمتري افزايش مي دهند. استفاده از اين داروها نياز به کنترل دقيق از طريق آزمايشات خون، آزمايشات هورموني و اندازه گيري هاي اولتراسوند سايز فوليکول تخمدان دارد.
به طور کلي، هر چه تعداد جنين ها بيشتر باشد، خطر تولد نوزاد نارس و درد زايماني بيشتر است. نوزادان نارس در معرض خطر بيشتري براي ابتلا به مشکلات و بيماري هاي مختلف هستند. اين خطرات براي سه قلوها بيشتر از دو قلوها و حاملگي هاي تک نوزادي است.
زماني که چندين جنين در يک بارداري به وجود مي آيند، برداشت يک يا تعداد بيشتري از جنين ها(کاهش بارداري چندقلويي) مي تواند شرايط بهتري را براي بقاي جنين ايجاد کند.
اين کار مشکلات احساسي جدي اي را براي بسياري از افراد به وجود مي آورد. چنان چه شما و همسرتان مي بايستي تحت درمان با داروهاي باروري قرار گيريد، بهتر است قبل از شروع درمان، در رابطه با امکان فوق الذکر با پزشک خود مشورت کنيد.
جراحي:
جراحي نيز مي تواند يکي از راه هاي درمان ناباروري باشد. مسدود شدن لوله هاي فالوپ رحم و يا ديگر مشکلات مربوط به لوله هاي فالوپ را مي توان از طريق جراحي برطرف نمود. از طريق روش هاي لاپاراسکوپي مي توان عمل هاي بسيار ظريف و حساس را در لوله هاي فالوپ انجام داد.
معمولاً درمان ناباروري که علت آن آندومتريوز باشد، کار دشواري است. اگر چه هورمون هايي که در قرص هاي ضد بارداري يافت مي شوند، در درمان التهاب آندومتر (ديواره ي رحم) و از بين بردن درد موثر هستند، ولي در درمان ناباروري کاربردي نداشته اند.
چنان چه شما مبتلا به آندومتريوز هستيد، پزشک تان از درمان هايي براي تحريک تخمک گذاري استفاده خواهد کرد.
تکنولوژي توليد مثل کمکي (ART):
ART ، انقلابي در درمان ناباروري است. پيشرفت هاي پزشکي، بسياري از زوج ها را قادر به داشتن کودک بيولوژيک خودشان کرده است.
معمول ترين اشکال ART عبارت هستند از:
ivf
باروري خارج از رحم (IVF)
IVF يکي از موثرين اشکال ART مي باشد. در اين فرايند، تخمک بالغ را از بدن خانم برداشته و آن را با اسپرم مرد در ظرفي در آزمايشگاه بارور مي کنند و جنين حاصله را 3 تا 5 روز بعد از بارور شدن، در رحم مادر جايگذاري مي کنند.
زماني که هر دو لوله فالوپ مسدود شده باشند،IVF  پيشنهاد مي شود. اين درمان در بسياري از شرايط ديگر نيز استفاده مي شود، از جمله آندومتريوز، ناباروري ناشناخته، ناباروي به علت فاکتورهايي از طرف مرد و نارسايي هاي تخمک گذاري.
IVF  احتمال چند قلوزايي را افزايش مي دهد، زيرا معمولاً چندين تخم بارور شده در بافت رحم جايگذاري مي شوند. همچنين در IVF  نياز به آزمايش هاي مکرر خون و تزريق روزانه هورمون ها مي باشد.
ART در شرايط زير بهتر عمل مي کند:
زماني که خانم رحم سالمي دارد؛ به خوبي به داروهاي باروري پاسخ مي دهد؛ تخمک گذاري طبيعي دارد و يا مي تواند به خوبي از تخمک اهدا شده استفاده کند.
در اين روش، اسپرم مرد بايد سالم باشد. درصد موفقيت ART بعد از سن 35 سالگي کاهش مي يابد.
عوارض درمان هاي ناباروري:
درمان هاي ناباروري، عوراض خاصي دارند که عبارتند از:
حاملگي چند قلويي:
بيشترين و معمول ترين عارضه در درمان با  ART ، حاملگي چند قلويي است. تعداد جنين هاي نگه داشته شده و بالغ شدن آن ها و نهايتاً تولدشان، تصميمي است که توسط زوج ها گرفته مي شود. چنان چه چندين جنين در طي لقاح به وجود آمده باشند، برداشت يک يا چند تا از آن ها امکان پذير است (کاهش بارداري چندقلويي). بدين ترتيب احتمال بقا براي جنين هاي باقي مانده افزايش مي يابد.
سندرم تحريک بيش از حد تخمدان (OHSS):
در صورت تحريک بيش از حد، تخمدان ها بزرگ مي شوند و منجر به درد و نفخ مي گردند. معمولاً علائم خفيف و متوسط اين سندرم نياز به درمان ندارند و از بين مي روند، اگر چه بارداري مي تواند بهبودي اين علائم را به تاخير بيندازد. ندرتاً تجمع آب در حفره شکمي و قفسه سينه باعث تورم شکم و تنگي نفس مي شود. اين تجمع آب مي تواند حجم خوني را کاهش داده و فشار خون کاهش يابد. موارد شديد اين سندرم نياز به درمان فوري دارند.
زنان جوان و کساني که مبتلا به سندرم تخمدان پلي کيستيک هستند، نسبت به بقيه در معرض خطر بيشتري براي ابتلا به سندرم تحريک بيش از حد تخمدان مي باشند.
خونريزي يا عفونت:
مانند هر فرايند تهاجمي ديگري، در درمان هاي ناباروري و تکنولوژي هاي مربوط به آن  نيز خطر خونريزي و عفونت وجود دارد.
وزن کم هنگام تولد:
بالاترين درصد خطر وزن کم هنگام تولد، مربوط به حاملگي هاي چند قلويي است.
در حاملگي تک نوزادي نيز بالاترين خطر وزن کم هنگام تولد، مربوط به درمان از طريق ART است.
نارسايي هاي مادرزادي:
ممکن است درمان ART با نارسايي هاي مادرزادي همراه باشد. ولي اين موضوع نياز به تحقيقات بيشتري براي تاييد دارد. اگر مي خواهيد از اين روش درماني استفاده کنيد، بهتر است بدانيد که تا کنون، ART موفق ترين روش براي درمان ناباروري بوده است.

منابع:پزشکان - تبيان 

نظرات بییندگان :