راه های درمان فیبروئید رحم

راه های درمان  فیبروئید رحم

فيبروييدها همچنين احتمال ناباروري و زايمان زودرس را زياد مي كنند. شايع ترين شكايت در فيبروئيدخونريزي غيرمعمول قاعدگي همراه با دفع لخته است كه به آن "منوراژي" مي گويند. اين خونريزي شديد ...

فيبروئيد رحمي چيست؟

درمان فیبروئید رحمی


� دكتر زهرا عباسپور تميجاني
فيبروئيد يا فيبروم رحمي، رشد توده هاي خوش خيم در ديواره رحم، يكي از بيماري هاي رايج در زنان است
سایت کودکام ما به نقل از سایت خبری توانیر:حدود 25 تا 30 درصد زنان در سنين باروري مبتلا به علائم ناشي از وجود اين رشد بافتي غيرسرطاني با قوام لاستيكي در ديواره رحم هستند. تعداد بسيار بيشتري از اين زنان با وجود داشتن فيبروئيد بدون علامت هستند.
فيبروئيد مي تواند كيفيت زندگي يك زن را به شكل وسيعي تحت تاثير قرار دهد. براي مثال فيبروييد هاي بسيار بزرگ مي توانند اندازه رحم را تا حد رحمي كه سه ماهه باردار است افزايش دهند و يبوست يا تكرر ادرار را سبب شوند.
�فيبروييدها همچنين احتمال ناباروري و زايمان زودرس را زياد مي كنند.
شايع ترين شكايت در فيبروئيدخونريزي غيرمعمول قاعدگي همراه با دفع لخته است كه به آن "منوراژي" مي گويند. اين خونريزي شديد معمولا كم خوني فقر آهن را به دنبال دارد.
هيچكس به درستي علت ايجاد فيبروئيد را نمي داند. ژن هايي كه رشد سلول هاي عضلاني ديواره رحم را تسريع مي كنند، مي توانند در اين امر دخيل باشند. ناهنجاري هاي عروق خوني رحم هم مي تواند عامل موثري به حساب آيد. وجود استروژن و پروژسترون مي تواند به نوعي در اين امر دخيل باشد. فيبروئيد به ندرت قبل از اولين قاعدگي بروز مي كند. حاملگي رشد آن را افزايش مي دهد و با يائسگي شروع به پسرفت مي كند.
تا اواخر سال هاي دهه 90 هيستركتومي (درآوردن رحم با جراحي) از اولين انتخاب هاي درماني به شمار مي رفت. پس از آن روش هاي غيرتهاجمي تري براي درمان انواع متفاوت فيبروئيد در اختيار قرار گرفت.
فيبروئيدها با توجه به محل بروز آنها تقسيم بندي مي شوند. عموما در يك فرد بيش از يكي از آنها پيدا مي شود.
شايع ترين شكل فييروئيد، فيبروئيد داخل جداري است كه در ديواره رحم رشد نموده و گاه خونريزي شديد قاعدگي، تكرر ادرار و در برخي موارد دردهاي ناحيه پشت و لگن را سبب مي گردد.
�فيبروئيد تحت مخاطي نادرترين شكل اين عارضه است. اين نوع فيبروئيد در زير آندومتر رحم (پوشش داخلي رحم) رشد كرده و مي تواند به درون حفره رحمي گسترش يابد. اين نوع خونريزي شديد قاعدگي را سبب مي شود و ارتباط تنگاتنگي با نازايي دارد. برخي از فيبروييدها پايه دار بوده و بر روي ساقه اي سوار هستند.
فيبروييدهاي تحت صفاقي در جهت خارج از رحم رشد نموده و گاه بر روي يك پايه قرار دارند. اين نوع فيبروئيد معمولا خونريزي نمي دهد، اما مي توانند توليد فشار نمايند. همچنين به ندرت پيچ خورده و تحليل رفته يا دردناك مي شوند.
رويكردهاي درماني
فيبروييدها اكثرا در يك معاينه باليني معمول با تصويربرداري براي مقاصد ديگر كشف مي شوند. اگر فيبروئيد علامتي نظير خونريزي شديد، فشار يا درد توليد نكند و منجر به نازايي نشود، معمولا نيازي به درمان نخواهد داشت. در صورت بروز علائم با استفاده از دارو به تنهايي يا همراه با جراحي با كاربرد كم تهاجمي ترين روش ها درمان مي شود.
اولين مرحله در تعيين شيوه درمان، يك ارزيابي كامل است كه به وسيله پزشك متخصص زنان آغاز مي شود.� وي اغلب فيبروئيد را در معاينه لگني احساس مي كند، اما ممكن است از روش هاي مختلف تصويربرداري براي رسيدن به اطلاعات دقيق تر نيز استفاده كند كه اين امر در برنامه ريزي براي درمان نقشي حياتي دارد. براي مثال سونوگرافي ترانس واژينال (از راه واژن) مي تواند در اندازه گيري فيبروييدهايي كه به درون حفره رحم گسترش مي يابند؛ به كار برود.
افزودن روش تصويربرداري سه بعدي به اين روش مي تواند محل دقيق فيبروئيد را به ما نشان دهد.
�اين موضوع مهم است، چرا كه فيبروييدهاي درون رحمي مي توانند نازايي ايجاد كنند.
ساير روش هاي بالقوه سودمند تصويربرداري شامل ام. آر. آي و سونوهيستروگرام هستند. در روش اخير پس از ورود محلول نمكي به داخل حفره رحم از آن سونوگرافي مي كنند. همچنين ممكن است پزشك شما درون حفره رحم را با يك ابزار كوچك آندوسكوپي به نام "هيستروسكوپ" مستقيما مشاهده كند.
اگر شما نسبتا جوان هستيد و علائم هم شديد نيستند، مي توانيد تا دوران يائسگي كه فيبروئيدتان چروكيده مي شود، صبر كنيد. در اين صورت پزشك به صورت دوره اي آن را بررسي خواهد كرد. البته رشد فيبروئيد در زنان يائسه غيرمعمول نيست، اما در اين زنان با مشاهده هر نوع توده پيش رونده بايد به فكر سرطان بود و مسئله را با دقت پيگيري كرد.
اگر بروز علائم مانع از آن است كه تا زمان يائسگي صبر كنيد، مي توانيد از روش هاي جراحي يا دارويي كمك بگيريد. در صورت بروز درد ملايم ممكن است پزشك تان مسكن هاي معمولي را تجويز نمايد. در صورت كم خوني به دليل خونريزي ممكن است افزايش آهن غذا، مصرف مكمل ها يا هر دوي آنها به شما توصيه گردد.
دارويي� وجود ندارد كه از ايجاد فيبروئيد جلوگيري كند و يا عدم بازگشت آن را تضمين كند. اما داروهايي وجود دارند كه مي توانند در كاهش اندازه فيبروئيد يا كاهش خونريزي كمك كننده باشند.
جراحي
در مورد علائم شديدتر ممكن است نياز به جراحي باشد. تصميم شما تا حد زيادي بستگي به اين امر دارد كه شما دوران باروري را پشت سر گذاشته باشيد. چنانچه هنوز در اين دوران هستيد، شايد ترجيح بدهيد تا زمان يائسگي صبر كنيد.
ميومكتومي
در اين روش تنها فيبروئيد خارج مي شود و رحم حفظ مي شود. اين بهترين انتخاب براي زناني است كه تصميم به بچه دار شدن دارند، اگر چه ممكن است نياز به عمل سزارين پيدا كنند.
بسته به اندازه و نوع فيبروئيد و محل آن ميومكتومي مي تواند از طريق برش استاندارد شكم يا از طريق لاپاراسكوپي انجام شود كه كمتر تهاجمي است.
�در اين روش از طريق برش كوچكي بر روي شكم ابزارهاي كوچك ويدئويي وارد آن مي گردند. همچنين مي توان از روش هيستروسكوپي استفاده كرد كه در آن يك هيستروسكوپ مجهز به ابزارهايي براي خروج فيبروئيد از راه واژن وارد حفره رحم مي گردد. جراح براي استفاده از اين روش بايد آموزش ويژه اي ديده باشد. در روش لاپاراسكوپي و هيستروسكوپي دوران نقاهت كوتاه تر از لاپاراتومي بوده و ميزان باروري عالي است.
يكي از مضرات ميومكتومي احتمال بروز چسبندگي است. در اين حالت نوعي بافت ترميمي در ساختمان هاي لگني ايجاد شده و آنها را به هم مي چسباند. مشكل ديگر اين است كه ممكن است فيبروئيدعود كند، چراكه رحم به طور كامل برداشته نشده است. در 10 تا 33 درصد زناني كه ميومكتومي مي شوند، در طي پنج سال آينده نياز به جراحي مجدد پيش مي آيد.
هيستركتومي
در اين روش رحم از طريق برشي بر روي بخش پاييني شكم از راه واژن و يا از طريق لاپاراسكوپي خارج مي شود.
در اين شيوه فيبروئيدو علائم همراه آن به طور كامل حذف مي گردند. هيستركتومي روشي بي خطر و موثر بوده و عوارض جانبي كمي به همراه دارد. با اين وجود در اين روش نياز به بيهوشي عمومي است و دوران نقاهت آن دو تا شش هفته است. زناني كه هيستركتومي شده اند، بيشتر از بقيه به بي اختياري ادراري دچار شده و به طور متوسط دو سال زودتر از ديگران به مرحله يائسگي مي رسند.
مطالعات نشان مي دهد كه بيشتر زنان از اتخاذ چنين تصميمي راضي هستند. اما هيستركتومي پايان قاعدگي و دوران باروري را به همراه دارد. بنابراين نياز خواهيد داشت كه از حمايت هاي روانشناختي و دارويي بهره مند شويد.
آمبولي شريان رحمي
آمبولي شريان رحمي كه به آمبولي فيبروئيد رحمي نيز معروف است، روشي است بسيار كم تهاجم كه در آن فيبروئيداز طريق قطع جريان خون آن چروكيده مي شود. اين روش از سال هاي اوليه دهه 1980 در درمان خونريزي هاي پس از زايمان و ساير موارد خونريزي رحمي مورد استفاده قرار مي گرفته است.
�پس از سال 1995 از اين روش در درمان فيبروئيداستفاده شده و طرفداران زيادي پيدا كرده است. قبل از انجام اين اقدام درماني ابتدا از رحم ترجيحا با روش ام آر آي تصويربرداري مي شود تا ساير تشخيص ها نظير تومورهاي تخمدان كنار گذاشته شوند.

بدين ترتيب اندازه، محل و نوع فيبروئيد تعيين مي شود. در اين روش راديولوژيست يك سوند يا� كاتتر را از راه يك برش كوچك در پوست ناحيه كشاله ران وارد شريان راني مي كند. كاتتر با راهنمايي اشعه ايكس و ماده حاجب به يكي از دو شرياني كه خون رساني به رحم را بر عهده دارند، وارد مي گردد. اين دو شريان به شريان هاي رحمي معروفند.
سپس ذراتي به اندازه شن كه از مواد مصنوعي ساخته شده اند، به درون شريان رحمي تزريق مي گردند. اين ذرات در رگ هاي تغذيه كننده فيبروئيدتجمع يافته و خونرساني آن را قطع مي كنند. اين امر در نهايت منجر به چروكيدن فيبروئيد مي شود.
�هر دو شريان رحمي در يك مرحله با ورود كاتتر قابل درمان هستند.
اين روش با بيهوشي موضعي انجام شده و كمتر از يك ساعت به طول مي انجامد. اين تكنيك را مي توان به صورت سرپايي انجام داد اما معمولا براي پيگيري و كنترل " سندرم پس از آمبوليزاسيون" نياز به يك شب بستري شدن در بيمارستان دارد.
�اين سندرم شامل درد لگني، تهوع، استفراغ ، تب و ناراحتي عمومي است. درد شديد طي 12 تا 24 ساعت اول پس از انجام اين روش شايع بوده و با مسكن هاي خوراكي يا داخل وريدي كنترل مي شود. برخي زن ها تا دو هفته يا چند ماه بعد از ترشحات خوني شكايت دارند.
عوارض جدي نادر بوده و به كمتر از يك درصد مي رسد. نگراني هايي درباره بروز مشكلات تخمداني به دليل مهاجرت برخي ذرات وجود دارد. تعداد كمي از زن ها از قطع موقت يا حتي دائمي كاركرد تخمدان شكايت مي كنند.
احتمال اين امر پس از سنين 45 سالگي افزايش مي يابد. در برخي موارد بافت كنده شده، فيبروئيد در دهانه رحم گير مي افتد كه مي بايست با جراحي خارج گردد.
�روش آمبوليزاسيون شريان رحمي براي زني كه نمي خواهد يا نمي تواند جراحي داشته باشد، مناسب است. اين روش عموما براي زني كه پس از درمان قصد حامله شدن دارد توصيه نمي گردد، چراكه پس از آمبوليزاسيون شانس بارداري كمتر و عوارض آن بيشتر از ميومكتومي خواهد بود.
آمبوليزاسيون براي فيبروييدهاي بدون پايه موثرتر است. بررسي ها نشان مي دهد كه 85 تا 90 درصد زنان تا سه سال پس از انجام اين روش راضي هستند. اين روش سريع تر از هيستركتومي بوده و نياز به زمان كوتاه تري براي بستري شدن در بيمارستان دارد.
در ضمن دوران نقاهت آن هم كوتاه تر است. كيفيت زندگي در هر دو شيوه مانند هم است. اما پيگيري ها نشان داده است كه 20 تا 24 درصد زناني كه با روش آمبوليزاسيون درمان مي شوند، در طول دو سال آينده نياز به هيستركتومي يا ميومكتومي خواهند داشت.
برخي متخصصين به دنبال روشي هستند كه بدون نياز به تزريق ماده مصنوعي مانع از خونرساني به فيبروئيد شود. در انسداد شريان رحمي با روش لاپاراسكوپي، پزشك يك گيره كوچك را به شريان رحمي وارد مي كند. در روش ديگري كه هيچ نيازي به برش ندارد، جراح از راه واژن وارد شده و يك گيره را در محل قرار مي دهد. اين گيره براي چند ساعت در محل مانده و با ممانعت از خونرساني، فيبروئيد را چروكيده مي كند. با برداشتن گيره خون مجددا در شريان جريان مي يابد.
جراحي با استفاده از امواج ماوراي صوت
جراحي با كمك اولتراسونوگرافي با راهنمايي ام آر آي (MRgFUS) يك روش غيرتهاجمي است كه در آن با استفاده از امواج ماوراي صوت فيبروئيد را حرارت داده و چروكيده مي كنند.

از ام آر آي براي مشاهده فيبروئيد و تغييرات دمايي آن در طي انجام روش مذكور استفاده مي گردد.
اين روش براي كساني كه فيبروئيد آنها متعدد يا پايه دار بوده و يا در اعماق لگن، پشت روده ها يا نزديك به اعصاب ناحيه ساكروم، در بخش تحتاني ستون فقرات قرار دارد، توصيه نمي شود.
�اگرچه اين روش تنها در مورد زناني تاييد شده است كه نگران حفظ قدرت باروري خود نيستند، اما پس از انجام آن مواردي از بارداري ديده شده است. اين روش به طور گسترده در دسترس نيست و اگر چه در حال حاضر روشي اميدواركننده به نظر مي آيد، اما اين امر هنوز به اثبات نرسيده است.

آیا فیبروئید رحم گران تمام می‌شود؟
سایت کودکان ما به نقل از روزنامه اطلاعات : شما با مشکلات رحم چگونه برخورد می‌کنید؟ تا دچار بیماری می‌شوید تصمیم به جراحی می‌گیرید یا صبر می‌کنید تا ببینید چه می‌شود؟ اگر چه علائم بیماری فیبروئید رحم با زندگی روزانه خانم‌ها جور در نمی‌آید اما اغلب بیماران بیش از ۳ سال تا شروع درمان صبر می‌کنند. این تومورهای خوش‌خیم حدود ۸۰ درصد زنان را قبل از ۵۰ سالگی تحت تاثیر قرار می‌دهند و در نهایت منجر به جراحی و برداشتن رحم آنان می‌شوند.
تقریبا یک سوم بیماران تحت تاثیر بیماری از شغل خود باز می‌مانند و به خاطر خونریزی شدید و طولانی در دوره ماهانه و درد و خستگی شدید اذیت می‌شوند. آمار‌ها نشان داده که اغلب زنان به درمان خود توجه نشان می‌دهند و بیش از ۳چهارم آنها ترجیح می‌دهند به روشی غیر تهاجمی درمان شوند و زنان جوانتر برایشان حفظ باروری و حتی حفظ رحم مهم است.
خوشبختانه جراحی و برداشتن رحم برای درمان این بیماری ضروری نیست بخصوص اگر بیماران سریع برای دریافت مراقبتهای درمانی اقدام کنند. جالب است بدانید اغلب این بیماری بدون علامت است و تنها یک چهارم موارد زندگی بیمار تحت تاثیر رشد تومور قرار می‌گیرد. علت این تومور ناشناخته است و به نظر می‌رسد هم عوامل هورمونی و هم عوامل ژنتیکی در بروز آن نقش داشته باشند. پزشکان درباره درمان آن با هم اختلاف دارند اما بسیاری معتقدند برای انتخاب نوع درمان، بسته به شرایط فرد باید تصمیم گرفت. اغلب زنان در دوره یائسگی، خود به خود دچار جمع شدگی تومور می‌شوند؛ اما اگر نتوان تا یائسگی صبر کرد می‌شود از داروهای ضد بارداری خوراکی و جراحی برای خارج کردن تومور یا رحم استفاده کرد.
روش‌هایی مانند ایجاد لخته برای جلوگیری از خون‌رسانی به تومور (آمبولیزاسیون) و از بین بردن قسمتی از پوشش رحم (ابلیشن) هم می‌توانند برای درمان بکار روند.
روش تازه متخصصان استفاده از امواج فراصوت برای درمان این تومور است. این روش کم خطر ترین روش است اما اطلاعات زیادی هم درباره آن در دست نیست. بد نیست بدانید سازمان غذا و داروی آمریکا در سال ۲۰۰۴ این روش را تایید کرده و هنوز هم در حال جمع آوری اطلاعات بیشتر درباره بی‌خطر بودن این روش برای بارداری، در دراز مدت است.

نظرات بییندگان :