با کودکان خجالتی چگونه رفتار کنیم

با کودکان خجالتی چگونه رفتار کنیم

کمرویی به صورت مخلوطی از احساسات مثل ترس، علاقه، فشار و... احساس شود. کسی که به یک فرد خجالتی نگاه می کند این احساس او را با خیره به پایین نگاه کردن و کم حرفی و سکوت و تردید و دودلی

با کودکان خجالتی چگونه رفتار کنیم ؟

با کودکان خجالتی چگونه رفتار کنیم

اغلب کودکان خجالتی پس از اینکه دوره ابتدایی تطبیق‌ یافتن با موقعیت جدید را طی می‌کنند، می تواند رابطه برقرار کنند و در یک موقعیت اجتماعی عمل کنند. اما اگر پس از این دوره آشنایی تدریجی اولیه، باز هم کودک در ایجاد و حفظ رابطه دچار اشکال بود، باید توجه بیشتری به او کرد.

           
کودکان خجالتی چگونه رفتار می کنند ؟
کم رویی احساسی ست رایج که کمتر شناخته شده است.
هر کسی در زندگی کم رویی و دمدمی بودن را احساس کرده است.گر چه در چنین موقعیت هایی کمرویی می تواند باعث ایجاد اختلال در پیشرفت اجتماعی مطلوب شما شود و یا در روند یادگیری در کودکان محدودیت و مانع ایجاد کند.
این مقاله ابتدا انواع و روشهای بروز کمرویی را معرفی می کند و سپس مروری بر تحقیقاتی می کند که درباره تأثیرات وراثت، محیط و طبیعت فرد روی این رفتار سخن گفته اند و وجه تمایز بین حالت طبیعی و مشکل ساز این رفتار را مشخص می کند و نهایتأ راههایی برای کمک به بچه های کمرو ارائه می دهد.

کم رویی چیست؟

کم رویی ، اساساً احساسی عمومی است و ممکن است به صورت یک مکانیسم سازشکارانه نمود یابد که به فرد کمک می کند از پس محرکها و وقایع اجتماعی که تازه با انها برخورد می کند برآید.
کمرویی به صورت مخلوطی از احساسات مثل ترس، علاقه، فشار و... احساس شود. کسی که به یک فرد خجالتی نگاه می کند این احساس او را با خیره به پایین نگاه کردن و کم حرفی و سکوت و تردید و دودلی و نهایتاً عدم تحرک فیزیکی، متوجه می شود.
یک فرد خجالتی معمولاً بسیار آرام و بیمناک و با صدایی مرتعش و مردد حرف می زند.
بچه های کوچکتر ممکن است انگشت شست شان را بمکنند برخی رفتارها مثل لبخند زدن و عقب رفتن نیز پشت سرهم تکرار می شوند.
  کمرویی از دو الگوی رفتاری مشابه و مربوط به ان قابل تمیز است.یکی از این رفتار محافظه کاری یا محتاط کاری و دیگری متارکه و قطع رابطه با دیگران است.
هنگامیکه طفل خردسالی رفتار محافظه کارانه و محتاطانه را در مورد بیگانگان در پیش می گیرد، احساس دو گانه ای  که همزمان او را به نزدیک شدن و برقراری ارتباط و همچنین دوری گزیدن فرا می خواند و از ویژگی های رفتارکمرویی است، را ندارد. کودکان خجالتی تنها و گوشه گیر هستند و معمولاً انفرادی بازی می کنندولی از این بابت فشاری را احساس می کنند. بعضی بچه های بزرگتر تنها بازی کردن را ترجیح می دهند و به نظر می رسد به تقابل های اجتماعی کمتری نیاز دارند ولی از این بابت هرگز فشاری را که یک کودک واقعاً کمرو احساس میکند ،احساس  نمی کنند، پس نمی توان آنها را خجالتی به حساب آورد.ممکن است ،کم رویی در موارد پیشرفته بخصوصی باعث آسیب پذیری کودکان شود. کم رویی توام با ترس در بزرگسالی پاسخی به اثرات نشات گرفته از ترسهای دوران کودکی است.
رشد شناختی در خودآگاهی حساسیت اجتماعی بزرگتری را در سال دوم زندگی به وجود می آورد.
در 4 یا 5 سالگی کودک نسبت به احساس خجالت خودآگاهی پیدا میکند.اوج خود آگاهی نسبت به خجالت در ابتدای نوجوانی حاصل میشود.

 چه شرایطی بچه ها را کمرو و خجالتی میکند؟
برخوردهای جدید اجتماعی معمول ترین علت کم رویی است ,مخصوصاً اگر فرد خجالتی احساس کند در مرکز توجه واقع شده است.یک کم رویی رایج به تغییرات سریع محیط اجتماعی و فشارهای ناشی از فضای رقابتی مدرسه و محیط کار نسبت داده میشود که افراد دهه 80 باید از پس آن بر می آمدند.
بزرگتر هایی که همواره نظر د یگران را درباره کودک می پرسند و استقلال کمی به کودکان خود میدهند
باعث تشویق وتقویت احساس کم رویی در آنها میشوند.
چرا برخی کودکان خجالتی تر هستند؟
بعضی از بچه ها ذاتاً خجالتی و کمرو هستند. این کودکان بیشتر از بقیه هم سالانشان تمایل دارند که با یک موقعیت جدید اجتماعی با خجالت و کمرویی برخورد کنند.
گرچه حتی این کودکان نیز ممکن است در برخورد با موقعیت های اجتماعی خاصی ، این رفتار را از خود بروز دهند. پژوهشگران هر دو علت تربیت(محیط) و سرشت طبیعی هر کودک را در این تفاوتهای فردی دخیل می دانند.
تا کنون برخی از جنبه های این رفتار را کشف کرده اند. سابقه فرهنگی و محیط خانوادگی نمونه هایی از نحوه رفتار در موقعیت های اجتماعی را به کودک پیشنهاد(ارائه)می کند. به عنوان مثال کودکان چینی که روز در مهدکودک سپری می کردند،کم حرفتر از کودکان اروپایی بودند و بچه های سوئدی بیش از کودکان آمریکایی از بودن در در اجتماع احساس ناخشنودی می کردند.
وقتی بعضی والدین برچسب هایی مثل کمرو و خجالتی را به کودکان خود میزنند,آنها را تشویق میکنند در جهتی رفتار کنند که این پیشگویی والدین را به واقعیت تبدیل کنند.بزرگترها ممکن است محجوب بودن کودک خجالتی را در تقابلات اجتماعی استهزاء کنند و به این ترتیب باعث تقویت رفتار کم رویی در آنها شوند.
در مورد انواع رفتار خجالتی بودن که به موقعیت های مختلف بستگی داشته باشند، مدارک در حال پیشرفتی وجود دارد که وجود یک پایه و اساس ژنتیکی و خلقی را در این رفتارمؤثر می داند.بر اساس عقیده Danielو Plomin زمینه هایی ارثی نقش مهم تری در این رفتار دارد تا در دیگر ویژگی های شخصیتی. در مطالعه روی مسئله فرزند خواندگی، این پیش بینی را می کنند که ممکن است فرزند خواندگانی که مادران واقعی آنها اجتماعی و معاشرتی بودند، در آینده کمرو و خجالتی شوند.
کودکانی که به شدت نهی می شوند تفاوتهای فیزیلوژیکی ای را به نسبت بچه هایی که آزادترند، نشان می دهند از جمله داشتن ضربان قلب پایدارتر و مرتب تر. بیشتر بچه هایی که همواره مورد امر و نهی بوده اند، از سن دو تا پنج سالگی رفتارهای محتاطانه ای را با همسالان و نوجوانان جدید (که به تازگی با آنها آشنا شده اند) در پیش می گیرند.
در طول مطالعه روی تحولات و رشد شخصیت مشخص شد که الگوهای منفعل بودن یا عدم ابراز احساسات در اجتماع همراه با رشد شخصیت به طور قابل ملاحظه ای پایدار می باشد.
بر خلاف این مدرک، بیشتر پژوهشگران تأکید می کنند که تأثیرات ژنتیکی تنها در مورد نسبت کمی از رفتارهای کمرویی که شخص در مورد خودش تصور می کند، درست است.
احتمالاً تاثیر وراثت می تواند دلیلی باشد برای اینکه فرد با یک شباهت کوچک ، به خودش برچسب خجالتی بودن بزند. حتی زمینه های ارثی نیز می توانند تغییر یابند .فرزند خوانده ها می توانند بعضی خصوصیات را از پدر خوانده  یا مادر خوانده های خود دریافت کنند.(دانیل و پلامین -1985) و تا حد بسیار بالایی عادات کودکان نوپا در خلال تلاشهای والدینشان برای رسیدن به رفاه اجتماعی بیشتر شکل می گیرد.(رزنیک و دیگران -1986)
چه موقع خجالتی بودن یک مشکل است؟
کم رویی میتواند یک واکنش طبیعی و سازش کارانه با یک تجربه اجتماعی که اساساً فشار آور است باشد.با قدری خجالتی بودن کودک میتواند موقتاً عقب بنشیند و دوباره کنترل خود را به دست آورد.معمولاً وقتی کودک چند بار تجربه بودن با افراد نا آشنا را کسب میکند کم رویی کمتر میشود.اگر که مشکلات دیگری وجود نداشته باشند کودکان خجالتی از نظر روانپزشکی و مشکلات رفتاری به طور قابل ملاحظه ای در خطر نیستند.اما اگر رفتار خجالتی بودن در کودکان نه دوره ای و گذرا باشد و نه ------------از جهاتی در خطر نیستند.چنین کودکانی ممکن است مهارتهای اجتماعی را نداشته باشند و یا تصویر ضعیفی از خود در ذهن داشته باشند.ممکن است کفایت و سررشته کمتری برای شروع بازی با همسالان خود داشته باشند.
بچه های مدرسه که خودشان را خجالتی میدانند تمایل دارند خودشان را کمتر دوست بدارند و خودشان را کمتر صمیمی و بیشتر منفعل بدانند.چنین پندارهایی برداشت و نظر دیگران را هم در جهت منفی تحت تاثیر قرار میدهد. zimpardoمیگوید همسالان بچه های خجالتی آنها را کمتر صمیمی و دوست داشتنی میدانند.با توجه به تمام دلایل فوق کودک کمرو ممکن است از جانب همسالانش ندیده گرفته شود و شانس کمی برای بسط دادن مهارتهای اجتماعی داشته باشد.بچه هایی که این رفتار را تا دوران بلوغ و بزرگ سالی ادامه می دهند خودشان را در مقایسه با همسالانشان تنها تر توصیف می کنند و دوستان صمیمی کمتری دارند و با جنس مخالف کمتر ارتباط برقرار میکنند.

راهکارهایی برای کمک به کودک خجالتی
1.آگاه باشید و کودک را با همه آنچه که هست بپذیرید.
 نسبت به احساسات و علاقه کودک بی تفاوت نبودن به شما امکان میدهد با کودک ارتباط برقرار کنید و نشان میدهد که شما به کودک احترام می گذارید.این می تواند کودک را با اعتماد به نفس تر کرده و او را تحت فشار و کنترل قرار می دهد.
2.عزت نفس را در کودک بالا ببرید.
بچه های خجالتی ممکن است تصور ذهنی ضعیفی از خود داشته باشند و احساس کنند که شاید پذیرفته نشوند. روحیه کودکان را برای نشان دادن تواناییهای شان تقویت کنید و استقلال آنها را تشویق کنید گاهی آن ها را ستایش کنید. کودکانی که درباره خودشان احساس خوبی دارند معمولا خجالتی نیستند.
3.مهارتهای اجتماعی را گسترش دهید.
روحیه بچه های خجالتی برای داشتن رفتارهای اجتماعی تقویت کنید.حتی اگر تنها بازیها شبیه هم باشد.honig توصیه می کند که به بچه ها ادبیات مربوط به مهارتهای اجتماعی را آموزش دهید.مثل پرسیدن :آیا من هم می توانم بازی کنم؟
با ایفای نقش در بازیهای کودک مهارتهای وارد شدن به اجتماع و برقراری ارتباط اجتماعی را به او آموزش دهید. همچنین امکان بازی کردن با بچه های کوچکتر در حالیکه 1 نفر در مقابل 1 نفر دیگر بازی می کند می تواند به کودک اجازه دهد تا خودش را نشان بدهد. بازی با گروه همسالان جدید به کودک خجالتی اجازه می دهد تا شروع تازه ای داشته باشد.
4.به کودک خجالتی فرصت دست گرمی کردن و امتحان موقعیت جدید را بدهید.
هل دادن و وادار کردن کودک برای ورود به موقعیتی که از نظر او تهدید آمیز است کمکی به ایجاد مهارتهای اجتماعی در او نمی کند. به کودک کمک کنید احساس امنیت کند و لوازمی مهیا کنید تا او را به سمت تقابلات اجتماعی سوق دهد.
5. به یاد داشته باشید که خجالتی بودن کاملا بد نیست.
 هر بچه ای نیاز دارد که در مرکز توجه واقع شود. بعضی از ویژگی های خجالتی بودن مثل فروتنی و محتاط و تودار بودن مثبت تلقی می شوند.تا زمانی که به نظر نمی رسد کودکان بین دیگران خیلی در رنج و عذاب است یا این که غافل و بی توجه نمی نماید، مداخله روانشناسی خاص و عمیقی دارد.
تهیه و تنظیم : زیبا افروزه

نظرات بییندگان :