اسهال و استفراغ کودکان راه های شناخت و روشهای درمان

اسهال و استفراغ کودکان راه های شناخت و روشهای درمان

برخی روش ها و عادات غلط زندگی هم انتقال عوامل عفونی را تسهیل می کنند و خطر ابتلا به اسهال را افزایش می دهند

اسهال و استفراغ کودکان راه های شناخت و روشهای درمان

یکی از بیماری هایی که درصد بالایی از مراجعه بیماران به ویژه کودکان را به مراکز درمانی تشکیل می دهد، اسهال است. اسهال از علل عمده بیماری و مرگ و میر میان کودکان در کشورهای درحال توسعه به حساب می آید و حدود ٨٠ درصد مرگ های ناشی از اسهال در سال اول زندگی کودکان رخ می دهد و علت اصلی مرگ هم کم آبی بدن به دلیل از دست رفتن آب و املاح در مدفوع اسهالی است. علاوه بر این، بیماری اسهال، مشکلات اقتصادی فراوانی را نیز به جامعه تحمیل می کند.
 
در بسیاری از کشورها بیش از یک سوم تخت های بیمارستانی در بخش اطفال از سوی کودکان دچار اسهال پر می شود. علاوه بر هزینه های بستری و درمان، اسهال در افراد بزرگسال نیز موجب کاهش نیروی کار و ضررهای اقتصادی می شود. خوشبختانه با روش های ساده می توان از این بیماری پیش گیری کرد و هزینه های بستری و درمان را کاهش داد.

● این بیماری را بشناسیم
بیشتر حملات اسهال در ٢ سال اول زندگی و بیشتر در زمانی که تغذیه کمکی به همراه شیر مادر آغاز می شود (بین ۶ تا ١١ ماهگی) اتفاق می افتد. تنوع آب و هوا هم در بروز اسهال دخالت دارد. در مناطق دارای آب و هوای معتدل، بیماری اسهال بیشتر در فصول گرم رخ می دهد. در حالی که بعضی از انواع اسهال های ویروسی، بیشتر در زمستان دیده می شود. دکتر آقایی در ادامه می گوید: اسهال کودکان یک علت عمده سوءتغذیه در کودکان است زیرا بیمار اسهالی، هم کمتر غذا می خورد و هم این که روده بیمار از قدرت کمتری برای جذب مواد غذایی برخوردار است و این درحالی است که به دلیل ابتلا به عفونت، نیاز کودک به مواد غذایی بیشتر است.
 
بنابراین اگر اسهال طولانی شود، اثرات واضحی در رشد و نمو کودک خواهد داشت. برای پیش گیری از اسهال و کاهش شدت و موارد آن باید با راه های انتقال بیماری آشنا شویم. عوامل عفونی ایجادکننده اسهال معمولا به طریق مدفوعی، دهانی انتقال می یابد.
 یعنی بر اثر خوردن آب و مواد غذایی آلوده به مدفوع و یا تماس مستقیم با مدفوع آلوده، عامل بیماری زا وارد بدن فرد سالم می شود. برخی روش ها و عادات غلط زندگی هم انتقال عوامل عفونی را تسهیل می کنند و خطر ابتلا به اسهال را افزایش می دهند. برخی از این عادات عبارتند از:
١ – نبود تغذیه انحصاری با شیر مادر در ۴ تا ۶ ماه اول زندگی: مطالعات زیادی نشان داده اند که خطر ابتلا به اسهال در ۶ ماه اول زندگی در کودکانی که شیر مادر نمی خورند به مراتب بیشتر از کودکانی است که تنها از شیر مادر تغذیه می کنند.
٢ – استفاده از بطری شیر: بطری شیر به راحتی آلوده می شود و تمیز کردن آن به طور کامل هم مشکل است.
٣ – استفاده از غذای نگهداری شده در دمای اتاق: اگر غذا در دمای اتاق نگهداری شود، در عرض چند ساعت باکتری ها در آن شروع به رشد می کنند.
۴ – استفاده از آب آلوده: ممکن است منبع آب آلوده باشد و یا این که در منزل هنگام مصرف، آب آلوده شود. آب را حتما در ظروف درپوش دار نگهداری کنید و مراقب باشید هنگام مصرف آب، دست هایتان آلوده نباشد.
۵ – دفع نکردن بهداشتی مدفوع: برخلاف باور عمومی که مدفوع شیرخواران را بی خطر وعاری از آلودگی می دانند، مدفوع شیرخواران ممکن است حاوی مقادیر زیادی ویروس و یا باکتری بیماری زا باشد. مدفوع حیوانات نیز عامل انتقال بیماری است.



 تغذيه کودک مبتلا به اسهال
در صورتي که کودک هر کدام از اين علايم زير را داشت، ...
حتماً بايد او را نزد پزشک ببريد. ممکن است نياز به محلول ORS يا ساير مايعات داشته باشد.
در صورتي که کودک يک يا دو بار استفراغ و چند بار مدفوع آبکي دفع کرد، علامت خوبي نيست و ممکن است علامت بيماري کلرا (وبا)  باشد که يکبيماري خطرناک است. بيماري کلرا به سرعت در ميان افراد منتقل مي شود و مي تواند آبو مواد غذايي را آلوده کند.
براي پيشگيري از گسترش بيماري کلرا اين اقدامات را سريعاً انجام دهيد:
الف) مواد آلوده به مدفوع کودک را به سرعت در دستشويي بريزيد و يا پوشک او رادرون نايلوني پيچيده و دور بيندازيد.
ب) دست هاي خود را چند بار بعد از تماس با مدفوع کودک با صابون بشوييد. پاهاي کودک خود را نيز با آب ولرم و صابون کاملاً تميز کنيد.
ج) مطمئن شويد که غذا و آب خوردني به هيچ عنوان به مدفوع يا دستان آلوده ي شما،آلوده نشده اند و کاملاً تميز هستند.
 
 
 تغذيه ي کودک مبتلا به اسهال بايد چگونه باشد؟
کودکي که اسهال گرفته، بايد به خوبي و به طور منظم تغذيه شود. وقتي کودک در حال خوب شدن است، بايد حداقل تا دو هفته کمي بيشتر از معمول غذا بخورد.
کودکي که دچار اسهال شده است، وزن از دست مي دهد و لاغر مي شود، بنابراين يک کوکاسهالي نياز دارد تا همه گروه هاي مواد غذايي و مايعات را دريافت کند. اين غذاهاموجب مي شود تا اسهال او برطرف شود و به بهبودي سريع تر او کمک مي کند. البته طبيعياست که کودک اسهالي تمايلي به خوردن نداشته باشد يا به علت تهوع و استفراغ، بهخوردن غذا بي ميل باشد. در اين صورت تغذيه ي او کمي مشکل است. در صورتي که کودک شش ماهه يا بزرگ تر است، بايد او را تشويق کنيد هر چه قدرمي خواهد بخورد.
بهتر است غذاهايي را برايش درست کنيد که دوست دارد. غذاهاي کودک بايد کم نمک  باشد. غذاهاي نرم يا آبکي راحت تر خورده مي شوند، پس بهتر است اين غذاها بيشتر به کودک داده شود.
غذاهايي که از حبوبات و غلات درست مي شود، ماهي، گوشتي که خوب پخته ونرم شده، ماست و ميوه براي کودک خوب است.
بهتر است تنها يک تا دو قاشق چاي خوري روغن به حبوبات و سبزي غذاي کودک اضافهکنيد.
سعي کنيد در روز پنج تا شش بار در وعده هاي کوچک به او غذا دهيد.
زماني کهاسهال کودک بند آمد، بايد غذاهاي بيشتري به کودک بدهيد، چون در اينزمان يعني زمان بهبودي، کودک بيشتر از روزهاي عادي به غذا احتياج دارد.
کودک بايد انرژي از دست رفته را دوباره باز يابد. در صورتي که وزن او به اندازهقبل از بيماري نرسيد، هنوز به مراقبت و غذاهاي سالم نياز دارد. ويتامين A  در بهبودي کودک بسيارموثر است. شير مادر، جگر، ماهي، لبنيات ، پرتقال و ميوه هاي زردرنگ و سبزي هاي برگ سبز سرشار از ويتامين A  هستند.

● از این بیماری بترسیم
برخی کودکان به دلایلی در برابر ابتلا به اسهال مستعدتر هستند و در صورت برخورد با عامل بیماری زا، تعداد دفعات ابتلا به بیماری و شدت و مدت آن، در آن ها بیشتر است. دکتر آقایی در ادامه می افزاید: به عنوان مثال شیر مادر یک غذای سالم و بدون آلودگی است و حتی بعضی از موادی که در شیر مادر ترشح می شوند سیستم ایمنی و دفاع بدن کودک را تقویت و از ابتلا به برخی بیماری ها جلوگیری می کنند. در کودکان کمتر از ٢ سال که از شیر مادر استفاده نمی کنند، احتمال ابتلا به بیماری بیشتر می شود. سوء تغذیه عامل دیگری است که با تضعیف سیستم دفاعی بدن، میزان ابتلا به بیماری و شدت آن و نیز میزان مرگ و میر ناشی از بیماری را افزایش می دهد.با توجه به این که اسهال خیلی وقت ها به بستری شدن در بیمارستان نیاز ندارد و پس از بازگشت از مراکز درمانی، ادامه درمان در منزل انجام می گیرد، نحوه برخورد با اسهال در منزل از اهمیت بسیاری برخوردار است، در این شرایط سه نکته را در نظر داشته باشید: اول این که به منظور پیش گیری از کم آبی بدن، کودک باید بیشتر از همیشه مایعات دریافت کند. شما می توانید از مایعات مختلفی مثل لعاب برنج، سوپ، دوغ و همچنین آب خالص استفاده کنید. مصرف O.R.S هم بسیار مفید و موثر است. در ضمن شیرخوار باید به طور مداوم از شیر مادر استفاده کند. توصیه می شود از مصرف مایعات خیلی شیرین اجتناب کنید چون ممکن است وضعیت اسهال کودک را بدتر کند.دوم این که برای پیش گیری از سوء تغذیه، کودک باید مقدار زیادی مواد مغذی دریافت کند. شیر مادر باید به دفعات و بدون وقفه به کودک بیمار خورانده شود و در کودکان بالاتر از ۶ ماه از غذای کمکی نرم یا نیمه جامد هم باید استفاده شود. بهتر است مقدارکمی نمک هم به غذا اضافه کنید. توجه داشته باشید که کودک هرچقدر میل دارد می تواند غذا بخورد، تقریبا ۶ بار در روز مناسب به نظر می رسد. البته ممکن است کودک اشتهایی به غذا نداشته باشد که در این صورت غذا دادن به وی به حوصله، صبر و ابتکار والدین نیاز دارد. شما می توانید حجم غذا را کمتر و دفعات آن را بیشتر کنید. پس از قطع اسهال هم توصیه می شود تا ٢ هفته کودک یک یا ٢ وعده غذای بیشتر دریافت کند و سوم هم این که در صورتی که حال کودک بهتر نشد و یا علایم کم آبی در وی بروز کرد، باید او را به مراکز درمانی برسانید. در مواردی که کودک دفع مدفوع آبکی خیلی زیادی دارد و یا دچار استفراغ مکرر است، از شدت ضعف و بی حالی توان خوردن و آشامیدن ندارد و یا این که به شدت دچار عطش شده است، احتمالا کودک دچار کم آبی است و به سرعت باید به مراکز درمانی رسانده شود. این کودکان معمولا بی حال هستند و تمایلی به بازی کردن ندارند و ممکن است بی قرار باشند.علاوه بر موارد بالا در صورت وجود تب و یا وجود خون در مدفوع، لازم است کودک به مراکز درمانی رسانده شود. نکته ای که خانواده ها به آن باید توجه داشته باشند، استفاده از داروهای ضداسهال و ضدتهوع است. این داروها فقط علایم اسهال و تهوع را برطرف می کنند و به دلیل عوارض جانبی که دارند، به هیچ وجه نباید در کودکان زیر ۵ سال از آن ها استفاده شود، هرگونه دارویی در این زمینه باید باتجویز و مشورت پزشک باشد تا عوارض سوئی را به دنبال نداشته باشد.
منبع:خراسان

دل درد دوران بارداری,دل درد در بارداری,دل درد کودکان,دل درد کودکان 4 ساله,دل درد کودک,دل درد کودکان در شب,دل درد بچه,دل درد بچه ها,اسهال در کودکان,اسهال کودک,اسهال کودکان زیر دو سال,اسهال کودکان زیر یک سال,اسهال کودکان درمان,اسهال بچه,اسهال بچه ها,دل درد کودکان,دل درد نوزاد,روش درمان اسهال کودکان,روش درمان یبوست کودکان,روش درمان اسهال کودکان,درمان اسهال کودکان زیر دو سال,درمان اسهال کودکان زیر یکسال,درمان اسهال در نوزادان,درمان اسهال کودکان,درمان اسهال بچه ها,درمان اسهال بچه,درمان اسهال کودک

نظرات بییندگان :